جهت أو معاني عديده است ؛ به معنى شرك آمده است : « حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ » « 1 » وبه معنى قتل آمده است : « أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا » « 2 » وبه معنى ضلال وگمراهى آمده است : « وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ » « 3 » وبه معنى معذرت آمده است : « لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ » « 4 » وبه معنى قضا وحكم آمده است : « إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ » « 5 » وبه معنى اثم نيز آمده است : « أَلا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا » « 6 » وبه معنى مرض نيز آمده است : « يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عامٍ » « 7 » وبه معنى عبرت آمده است : « لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً » « 8 » وبه معنى عقوبت آمده است : « أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ » « 9 » وبه معنى اختبار نيز آمده است : « وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ » « 10 » وبه معنى عذاب نيز آمده است : « جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذابِ اللَّهِ » « 11 » وبه معنى سوختن نيز آمده است : « يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ » « 12 » وبه معنى جنون نيز آمده است : « بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ » « 13 » چنين گفت ابن جوزي « 14 » . فَتون : به معنى مضلّ وگمراه . فاتن : گمراه كننده ، ومنه قوله « 15 » : « ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ » « 16 » أي بمضلِّين . فثأ : به ثاء به معنى سكون . يفثأ أي يسكن . فثأ الرجل يعنى ساكن شد غضب أو . فثء به معنى عماء ( كورى ) نيز آمده است .

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 193 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 101 . ( 3 ) . سورهء مائده ، آيهء 41 . ( 4 ) . سورهء أنعام ، آيهء 23 . ( 5 ) . سورهء أعراف ، آيهء 155 . ( 6 ) . سورهء توبه ، آيهء 49 . ( 7 ) . همان ، آيهء 126 . ( 8 ) . سورهء يونس ، آيهء 85 . ( 9 ) . سورهء نور ، آيهء 63 . ( 10 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 3 . ( 11 ) . همان ، آيهء 10 . ( 12 ) . سورهء ذاريات ، آيهء 13 . ( 13 ) . سورهء قلم ، آيهء 6 . ( 14 ) . غريب الحديث ، ج 2 ، ص 175 . ( 15 ) در أصل : + و . ( 16 ) . سورهء صافات ، آيهء 162 .