سبحانك اللهم وبحمدك : تنزيه مىنمايم تو را به جميع آلاء تو . سبحان اللَّه وسبّح اللَّه : نزّهه . سُبُّوح : المنزَّه من كل سوء . سبَّح به معنى نماز خوانده است نيز آمده است ، از اين قبيل است قوله تعالى : « فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ » « 1 » أي المصلِّين . « سَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكارِ » « 2 » أي وصلِّ . فرغ فلان من سبحته أي من صلاته . ناميده شده است نماز تسبيح زيرا تسبيح تعظيم خداست وتنزيه اوست از هر بدى . جَلَدَ عُمَرُ رَجُلَين سبَّحا بعد العصر « 3 » يعنى آن دو نفر نماز را جاى آورده بودند . سبحة : خرزه را گويند كه با أو تسبيح نمايند . سبحة : امرى كه انسان به أو تطوُّع نمايد از ذكر ونماز . سبحان ربنا - به ضم سين وباء - أي جلالت « 4 » . سبر : - به باء مفرده - به معنى تقدير واندازه نمودن . سَبَرَ الجَرحَ بِالمِسبَار يعنى تقدير نمود جرح را به مسبار . « 5 » مسبار وسبار : چيزى است كه جرح را با أو اندازه كنند . در دعاى صحيفة بعد از نماز شب « 6 » در نسخهء ابن إدريس « سبرتها » است بدل سترتها . ستر : حاجب . سِتارَة : هر چيزى كه به أو ستر شود . سجر : سَجَرَ البحرُ يعنى مملو وپر شده است . بَحْرُ الْمَسْجُورِ « 7 » أي المملوّ . سَجَرَ التنُّورَ يعنى گرم نمود تنور را « 8 » . سحاب : ابر . روايت شده است از پيغمبر كه فرمود كه : خداى ايجاد نمود سحاب را پس تكلم نمود متكلم تكلم خوبى وخنديد خنديدن خوبى منطق أو رعد است وضحك أو برق . « 9 » از ابن عباس مروى است : « 10 » رعد اسم ملكي است كه

--> ( 1 ) . سورهء صافات ، آيهء 143 . ( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 41 . ( 3 ) . روي أن عمر جلد رجلين سبَّحا بعد العصر . رك : صحاح اللغة ، ج 1 ، ص 372 ؛ الفائق في غريب الحديث ، ج 2 ، ص 116 ؛ لسان العرب ، ج 2 ، ص 473 . ( 4 ) . سبحانك اللهم وتعاليت ( الصحيفة السجادية : مقدمه ) . ( 5 ) . ترتيب كتاب العين ، ج 2 ، ص 783 . ( 6 ) . الصحيفة السجادية : دعاى سى ودوم . ( 7 ) . سورهء طور ، آيهء 6 : « وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ » . ( 8 ) . القاموس المحيط ، ج 2 ، ص 45 . ( 9 ) . مسند أحمد ، ج 5 ، ص 435 ؛ مجمع الزوائد ، ج 2 ، ص 216 ؛ بحار الأنوار ، ج 56 ، ص 357 . ( 10 ) . الدر المنثور ، ج 4 ، ص 50 .