را ، پس اسم گذاشته‌اند آن روز را روز جمعه ؛ زيرا اجتماع در آن روز نموده بودند ، پس خدا فرستاد در آن روز جمعه را ، أو أول جمعه بود در اسلام ، ميم در كلمهء جمعه به ضم وفتح وسكون هر سه آمده است ، از پيغمبر صلى الله عليه وآله روايت شده است : هر روز جمعه خدا آزاد نمايد شش‌صد هزار بنده را كه همه مستوجب آتش بودند ، چنين ذكر شده در مجمع البيان « 1 » وجمع الجوامع « 2 » . جمام : فرّاء گويد : « 3 » جِمَامُ القَدَحِ به كسر جيم است وجُمَام المُلوك به ضمّ جيم ، گفته نشود مگر در دقيق وشبه أو ، وأو عبارت است از چيزى بعد ( ؟ ) پرشدن بالاى سر أو ، به عبارت أخرى جمام : پر شدن كيل به چيزى ؛ كذا في كنز اللغة . « 4 » جَمام الفرس به فتح جيم است لا غير « 5 » ، جَمَام به معنى راحت ، از اين قبيل است . جَمَّ الفَرسُ « 6 » يعنى رفته است مشقت أو . ويقول : أَجِمَّ « 7 » نَفسَك يَوماً أو يَومين « 8 » يعنى راحت بده أو را . در دعاى صباح صحيفة جمام به معنى أخير است « 9 » . جَنْب : طاعت ، از اين قبيل است قوله تعالى : « يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ » « 10 » أي طاعة . جنب به معنى بُعد ودورى نيز آمده است ، به معنى پهلو هم آمده است وبه معنى ذات هم آمده است . جنب اللَّه أي ذاته . جانب يكى از نواحي شئ است « 11 » . جنّ : - به كسر جيم - مقابل بشر وانسان است وبه ضم جيم : سپر وپرده را گويند ،

--> ( 1 ) . ج 10 ، ص 15 . ( 2 ) . وَوَفّقنِي لِأَدَاءِ فَرضِ الجمعات ( الصحيفة السجادية : مقدمه ) . ( 3 ) . ترتيب إصلاح المنطق ، ص 113 . ( 4 ) . كنز اللغة ، ج 1 ، ص 478 . ( 5 ) . تاج العروس ، ج 8 ، ص 232 . ( 6 ) . همان ، ج 3 ، ص 113 . ( 7 ) . در صحاح أجمم آمده است . ( 8 ) . صحاح اللغة ، ج 5 ، ص 1891 ؛ لسان العرب ، ج 12 ، ص 106 . ( 9 ) . فَيكُونَ ذلِكَ لَهُم جَمَاماً ( الصحيفة السجادية : دعاى ششم ) . ( 10 ) . سورهء زمر ، آيهء 56 . ( 11 ) . وَكُلُّ شَرِيفٍ فِي جَنبِ شَرَفِكَ حَقِيرٌ ( الصحيفة السجادية : دعاى چهل وششم ) .