السيد الخامنئي
34
چهار كتاب اصلى علم رجال ( فارسي )
كردهاند و آن مطلب در نسخهاى كه اكنون از اين كتاب در دست است يافت نمىشود . علاوه بر اينها - چنان كه اشاره كرديم - در نسخهء موجود كتاب اشتباهات و تصحيفاتى ديده مىشود كه رجاليون متأخر به برخى از آنها اشاره كردهاند . محقق شوشترى اشتباهات اين كتاب را بيش از حد شمارش و موارد درست و مصون از خطا را معدود و انگشتشمار مىداند . از جمله اشتباهاتى كه محقق نامبرده بدانها اشاره مىكند اين است كه در بسيارى از عناوين ، احاديث مربوط به شرححال كسى با احاديث مربوط به شرح حال كس ديگرى يا با احاديث همنام او كه در طبقهء ديگرى قرار دارد مشتبه و مخلوط شده است ، مثلا : احاديث مربوط به ابى بصير ليث المرادى ، با روايات مربوط به ابى بصير يحيى الاسدى خلط گشته ؛ و حميرى كه از اصحاب حضرت عسكرى - عليه السلام - است در شمار اصحاب امام على بن موسى الرضا - عليه السلام - معرفى شده ؛ و اولين روايت در حالات عبد الله بن عباس در خلال احاديث مربوط به خزيمه ( كه پيش از عبد الله عنوان شده ) ذكر گرديده ؛ و در ذيل نام محمد بن زينب مكنى به ابى الخطاب بيست و سه روايت كه از هيچرو به دو مربوط نيست نقل شده و . . . « 43 » بسى روشن است كه اينگونه خطاها از نوع اشتباهاتى نيست كه از كسى چون كشى يا شيخ طوسى صادر گردد ، و گمان
--> ( 43 ) . براى تفصيل ، ر . ك . قاموس الرجال ، ج 1 ، ص 43 - 44 .