بسم الله الرحمن الرحيم مقدّمه : كتابى كه خوانندگان گرامى در پيش رو دارند ، ترجمهء جلد دوم « ارشاد القلوب ديلمى » است كه در شرح زندگى پربار حضرت امير المؤمنين على بن ابيطالب عليه السلام است . تأليفات گرانسنگ مرحوم ديلمى ، اين مرد علم و تقوا و بصيرت ، بر اهل دانش ، پوشيده نيست و نام آنها كم و بيش به گوش همگان رسيده است . اين مرد ، يكى از اجلّهء اكبار و از دانشمندان و مؤلفان بنام جهان تشيع به شمار مىرود ، و در كتب تراجم و رجال ، تا حدّى شرح حال وى آمده است . ( شرح حال مؤلف محترم در جلد اول همين كتاب آمده است ) چون محدّثان بسيارى از اين عالم جليل ، روايت نقل كرده‌اند ، ما نيازى به تحقيق و معرّفى اسناد احاديث منقولهء وى نديديم . چراكه خود ، استاد اين فنّ بوده و فقط به ذكر مصادر آيات اكتفا نموديم . بخشى از اين مطالب گرانبها ، پاسخ به پرسشهاى دانشمندان يهودى و مسيحى مىباشد كه براى تحقيق دربارهء دين نو ظهور اسلام ، در آن روزگار به مدينه مىرفته‌اند و در پاره اى موارد ، پاسخها در خور فهم شنونده و مناسب با اوضاع و احوال فرهنگى آن زمان است . مرجع ما در اين ترجمه ، چاپهاى مختلفى بود كه در اختيار داشتيم ، ولى همهء آنها كم وبيش مغلوط بود و حتى الامكان بهترين نسخه را مرجع كار خود قرار دادم . تذكّر اين نكته ضرورى به نظر مىرسد كه : در تعابير اهل بيت : وارد است كه : « أحاديثنا صعبٌ مستصعبٌ » : هضم و درك و تحليل روايات ما ، بسيار سخت و دشوار است . بنابراين اگر به مواردى ، بر مىخوريم كه به ظاهر با عقل ما سازش ندارد خداى ناكرده خامى نموده ، بىدرنگ به نقض و انكار آن بپردازيم ، بلكه بايد در مقابل آنها سكوت پيشه كرد و تأويلات را به اهلش واگذاريم . در اينجا دست به دعا بر مىداريم و از خداوند بزرگ توفيق بهره گيرى همگان را از آستان پربار امير المؤمنين على عليه السلام مسئلت مىنماييم . قم - حوزه علميه پاييز 1375 سلگى نهاوندى