حاج ملا هادي السبزواري
55
شرح المنظومة
7 - وبالآخرة طبيعت مهبط ومحضر ربوبي ومحراب عبادت است وسكوى پرش ، براي انسان ملكوتي حجاب است وانسان عارف به ما فوق طبيعت وعالم معنى چشم دوخته وعشق مىورزد وطبيعت ، مهبط وتبعيدگاه وزندان جدّ ما آدم عاصى است ومنزلي گذراست ، موقت وفانى . حال بايد ديد كه اين أصول متبرّك براي دانشمند علوم تجربى نوين در چه زماني دوباره جامهء عمل خواهد پوشيد وآيا تجربهء طلايى وباور نكردنى قرون صدر اسلام دوباره تكرار خواهد شد يا نه ! 4 - آيا طبيعيات قديم بايستى از متون فلسفهء اسلامى حذف گردد ! گمان مىكنم كه با توجه به مطالب گذشته پاسخ اين سؤال خود به خود روشن شده باشد . نتايج وتوليدات طبيعيات قديم ، به دليل فاصله زماني دراز ، كاربردى براي جامعهء امروز ما نداشته وصرفا ارزش تاريخي دارد . همان طور كه قبلا تأكيد كرديم مهمان موقت ناخواندهاى بود در علم فلسفه اسلامى كه ورودش از ابتدأ اشتباه بود بنا بر اين خروجش هم نياز به مجوّز ندارد . اما از حيث مباني اخلاقى ونيز متافيزيكى وأهداف ، طبيعيات قديم بايستى مورد مطالعه مجدد وبررسى دقيقترى قرار گيرد ، تا آن مباني استخراج وارزيابى ومقايسه شوند . نيز سهم دانشمندان علوم تجربى مسلمان در پيدايش علوم تجربى نوين از حيث نو آورىها وابتكارات بهتر مشخص شود . كما اينكه گامهاى با ارزشى در اين زمينه برداشته شده است « 59 » .