مقارنهء جزء به جزء ، ارزش اجتهاد ونوآوريهاى فلسفي أو ، به تناسب زمان خودش وحكماى گذشته ومعاصر با وى ، در جهان آن روز مشخص وارزيابى شود . متأسّفانه اساتيد فلسفه ومحققان ما در اين زمينه كوتاهى كرده‌اند واين كمبود همچنان احساس مىشود . مخالفان وموافقان ابن سينا هيچ كدام تا كنون به شيوه علمي وتحقيقى بر أساس تمام آثار موجود أو بحث ننموده‌اند . هنوز بسيارى از آثار خطى ابن سينا أحيا نشده است واوّلين گام ، گردآورى وتنظيم مجموعهء آثار أو به سبك علمي ومنقح است . ثانيا آثار حكماى قبل وبعد ومعاصر أو نيز بايستى به همان نحو در اختيار باشد تا جايگاه دقيق علمي أو كاملا روشن شود . مضاف بر آنكه آثار مبسوط وى مانند : الانصاف وحكمت مشرقيه در چنبرهء حوادث گوناگون نابود گرديده است . تا جايى كه نگارنده تحقيق نموده است ، مشكل بتوان چهرهء منظم وواحدى از آراى ابن سينا ارايه داد . آراى أو پيرامون يك موضوع خاص ، مانند علم الهى ، بعضا متفاوت وگاه متناقض ومتضاد است . بعضي از مباني فلسفي أو با حكمت مشاء وبعضي با اشراق وحتى بعضي با عرفان وتصوف سازگار است . به هر حال جولان فكرى وتراوشات ذهني أو بسيار زياد است . أو مباحث منحصر به فرد فراوانى را به علم منطق وفلسفه ورياضى وطبيعيات افزوده كه تنها متعلق به خود اوست وقبلا سابقه نداشته است ، كه ذكر تمامى آنها در اين مجال نمىگنجد ؛ اميدواريم كه روزى اين كار تحقق پذيرد . امّا از زاويهء تأثير حكمت يوناني بر انديشهء فلسفي ابن سينا ، بايستى خاطر نشان سازيم كه بنا به گفتهء خود وى ، أو در صدد تدوين مكتب فلسفي خاصي بوده به نام حكمت مشرقيه در برابر حكمت مغربيه ( يونان ) . در اينجا ما به مقدمهء خود نوشت أو كه بر كتاب حكمت مشرقيه - كه متأسفانه تنها بخش منطق آن باقي مانده - اكتفا مىكنيم كه بسيار عبرت آموز وحسرت برانگيز است . وى در مقدمه كتاب منطق المشرقيين چنين مىگويد :