حاج ملا هادي السبزواري
12
شرح المنظومة
وى تاكنون به فارسي ترجمه شده است . « 33 » از كسان ديگرى كه به صورت نسبتا جامعي به شرح حال حاجى وأفكار أو اهتمام ورزيده ، پروفسور ميان محمد شريف پاكستانى است . در مجموعه بسيار گرانقدر دو جلدي كه تحت نظر وى گردآورى شده بنام : yb decudortnI dna detidE YHPOSOLIHP MILSUM FO yROT siH A « » ll . lov fo thgiE dna neves skooB firahs M . M « تاريخ فلسفه در اسلام » در بخش دوم آن با مقاله بسيار وزين ودقيق علمي از دكتر سيد حسين نصر در فصل 76 تحت عنوان « رنسانس فلسفي در إيران » « 34 » به تبيين وتحليل ومعرفى آثار وانديشه وشاگردان سبزوارى همت گماشته است . از دانشمندان عرب مسلمان ، علامه شيخ عبد اللّه نعمة لبنانى ، در كتاب « فلاسفة الشيعة ، حياتهم وآراؤهم » « 35 » درباره حاج ملا هادي سبزوارى به تفصيل سخن گفته وبا استفاده محدود از برخى منابع دانشمندان إيراني ، مانند آقابزرگ تهرانى وتلخيص مطالب كتاب شرح منظومه ، عقايد فلسفي سبزوارى را بيان نموده است . آنچه كه در اين مبحث ياد گرديد تنها نمونهاى بود از مجموعه تأليفاتى كه درباره سبزوارى سخن گفتهاند . بىترديد اگر استحصاء كامل ، هدف باشد ، چندين برابر منابع يادشده گردآورى خواهد شد . ه - شاگردان سبزوارى : حكيم سبزوارى حوزه درسى بسيار مهمّى در زمينه فلسفه وعرفان ، در شهر سبزوار برقرار كرد . شاگردان بسيارى از جاىجاى سرزمين إيران ، مانند : أصفهان ، تهران ، آذربايجان ، فارس وغيره جهت كسب فيض بدانجا روى مىآوردند . با وجود حوزههاى بزرگ علمي ، چونان تهران وأصفهان وحضور اساتيد كمنظير ونامآور در آنجا ، حوزه درسى وى از شوروحال ديگرى برخوردار بود وبراي عالمان آن زمان ، عنوان « شاگردى حاجى » از افتخارات علمي بىهمتا محسوب مىشد . آنچنانكه پيشتر اشاره شد ، براساس گفته مرحوم