حاج ملا هادي السبزواري
4
شرح المنظومة
پدر وى ، حاج مهدى سبزوارى ، يكى از تجّار وملاكين سبزوار بود . در سن هفت سالگى پدر خود را از دست داد ودر همين سال تحصيل را آغاز كرد . تا دهسالگى در سبزوار ماند ودر سال 1222 ه . ق همراه با پسر عمه خويش ملا حسين سبزوارى ، عازم شهر مقدس مشهد شد . ونزديك به ده سال ، تحت اشراف ومراقبت وى به تحصيلات خود در أدبيات ، فلسفه ، علوم رياضى ، فقه وأصول ادامه داد . در سال 1232 ه . ق به لحاظ شهرت حكماى أصفهان كه در آن زمان دار العلم بود رهسپار آن ديار گرديد وحدود هشت يا كمتر از ده سال در أصفهان أقامت گزيد واز محضر استادان بنامى در رشتههاى گوناگون كسب فيض نمود . در حكمت ، نخست نزديك به شش سال از درس ملا إسماعيل درب كوشكى أصفهاني ، معروف به واحد العين « 4 » صاحب حواشي بر شوارق الالهام عبد الرزاق لاهيجى ( متوفى 1271 يا 1277 ويا 1281 ه . ق ) بهره برد ونيز ، چندسالى به درس أستاذ وى ملا على نوري ( متوفى 1246 هه . ق ) - حدود سه سال - حاضر شد . در أواخر أقامت خود در أصفهان ، به دستور أستاذ خود ، مدّت اندكى ( حدود دو ماه ) در درس شيخ احمد احسائى شركت كرد وبنا بر قولي ، مدتي نيز به درس حكمت آقا سيد رضى لاريجانى رفته است . « 5 » وى در عرفان نظري ، همچون كتب فصوص الحكم ، تمهيد القواعد ومصباح الأنس أستاذ نديد وعرفان را بيشتر از طريق آثار ملا صدرا آموخت . فقه وأصول را چند سالى نزد آقا محمد على نجفي ، مشهور به آقا نجفي وشيخ محمد تقي ، صاحب « هداية المسترشدين » وحاج إبراهيم كلباسى صاحب « إشارات الأصول » آموخت . أستاذ أو در علم طب نامعلوم است . أواخر سال 1242 ه . ق . هنگامى كه استادش ملا إسماعيل به سمت تهران حركت نمود ، وى عازم مشهد گرديد ودر مدرسه حاجى حسن مشغول تدريس علوم عقلية ونقليه شد . در سال 1250 ه . ق به قصد زيارة بيت اللّه عازم مكة معظمه شد كه اين مسافرت حدود سه