محمد الريشهري

11

ميزان الحكمة

اين مطالعات وبررسيها فرصت خوبى براي من فرآهم آورد تا براي شمارى از طلاب ديني حوزهء علميه شهر مقدس قم سلسله درسهايى در زمينهء مباني انديشهء اسلامى ايراد كنم . لذا از سال 1353 تا 1360 ه‍ . ش برابر با 1394 تا 1401 ه‍ . ق براي طلاب پسر ودختر درسهايى مطرح كردم كه بعضي از آنها چاپ ومنتشر شده است . البتة قصد به خود باليدن ندارم ونمى توانم ادعا كنم كه هدف دلخواه خود ، يعنى تدوين شالوده هاى انديشهء اسلام بر طبق دلايل برگرفته از قرآن كريم وسنت شريف ، را تحقق بخشيده أم ، اما توانسته أم راه را فرا روى آنان كه مى خواهند در اين ميدان گام نهند بگشايم واميدوارم كه علما ودانشمندان مسلمان اين تلاش را ادامه دهند . 2 . نكتهء دومى كه در خلال مطالعات وتحقيقاتم ، توجه مرا به خود جلب كرد اين است كه أحاديث أهل بيت عليهم السلام نيز مانند آيات قرآن كريم مفسر برخى ديگر است ، از اين رو ، كسى كه به أحاديث اسلامى احاطهء كامل داشته باشد مى تواند آنها را به وسيلهء يكديگر تفسير كند . به نظر مى رسيد كه كار گردآورى وباب بندى روايات وأحاديث مربوط به قضاياى فقهى ، أعم از عبادات ومعاملات ، به گونه اى تقريبا كامل انجام گرفته است ، اما در خصوص مسائل فكرى واخلاقى واجتماعى سوگمندانه چنين چيزى يافت نمى شود واگر هم كوششهايى صورت پذيرفته باشد ، تقريبا قابل ملاحظه نيست . از اين رو ، چنانچه پژوهشگرى بخواهد دربارهء مسائل پيشگفته اظهار نظر كند ، لازم است به چندين كتاب وچندين مجلد مراجعه نمايد كه اين خود وقت زيادى را مى طلبد ، وگاه دست يافتن به همه رواياتى كه به أو كمك مى كند تا تحقيق خود را كامل گرداند ونظر درست ودقيقى ارائه دهد ، ميسر نمى گردد . بدين سان دريافتم كه جامعهء اسلامى به ويژه حوزه هاى علميه به شدت نيازمند كتابي است كه أحاديث پيامبر صلى الله عليه وآله وخاندان أو را به گونه اى تنظيم كند وارائه نمايد كه پژوهشگر به آسانى بتواند حديث مورد نياز خود را در زمينه هاى مختلف اعتقادي ، اخلاقى وعملي دست يايد . گرچه قدم گذاشتن به اين ميدان كار ساده اى نبود - وپژوهشگران از ميزان دشوارى آن آگاهند - ليك عشق من به حديث محمد وخاندان أو - صلوات الله عليهم أجمعين - مرا به پيمودن اين راه تشويق كرد وبرآنم داشت تا براي تحقق بخشيدن به اين آرمان آن چه مى توانم انجام دهم . تأليف اين كتاب را به سال 1347 ه‍ . ش برابر با 1388 ه‍ . ق در زندان شهر مشهد آغاز كردم . از آن زمان هر