لطف على سليمى
143
كهكشانها در قرآن ( فارسي )
بدين ترتيب كه دما رو به كاهش نهاده وحرارت كه به اندازهء 000 / 10 ميليون درجه كلوين مىرسد ( K 10 بتوان 10 ) هنوز هم دما براي آنكه پروتونها ونوترونها به مدت قابل ملاحظهاى بهم بچسبند وتشكيل هسته بدهند خيلى زياد است ودر اين حرارت موازنهء پروتون ونوترون به 24 درصد نوترون و 76 درصد پروتون تغيير پيدا كرده است . در مرحله بعدى كه در اثر دگرگونىهاى حاصله حرارت به 000 / 3 ميليون درجه كلوين كاهش پيدا كرده در نتيجة ذرات الكترونها وپوزتيرونها از هم گسسته واز زمرهء اجزاى اصلى تشكيلدهندهء جهان خارج مىگردند وحال ديگر جهان به اندازهاى سرد شده كه هستههاى پايدارى چون هيليوم ( 4 He ) مىتواند تشكيل شوند . همچنين هسته مىتواند در زنجيرهاى از واكنشهاى سريع دو ذرّهاى تشكيل شوند . مثلا يك پروتون ويك نوترون مىتوانند يك هستهء ئيدروژن سنگين يا دو تريوم را به وجود بياورند . انرژى واندازهء حركت إضافي را فوتونى با خود ببرد . سپس هستهء دوتريوم مىتواند با پروتون با پروتون يا نوترونى برخورد كند ويا هسته ايزوتوپ سبك هستهء هيليوم 3 ( 3 He ) را كه از دو پروتون ويك نوترون تشكيل شده به وجود آورد . ويا تريتيوم ( 3 H ) سنگترين ايزوتوپ ئيدروژن را كه يك پروتون ودو نوترون دارد تشكيل دهد . بالآخرة هيليوم 3 در برخورد با يك نوترون - وتريتيوم در برخورد با يك پروتون هر دو مىتوانند هستهء هيليوم معمولى ( He ) با دو پروتون ودو نوترون را به وجود آورند . هيليوم معمولى هستهاى است سخت ومحكم ودر واقع مىتواند در دماى بالاتر از 3000 ميليون درجه نيز دوام بياورد . اما تريتيوم وهيليوم 3 پيوند بسيار شلترى دارند . وپيوند دوتريوم به خصوص خيلى سست است ودر دماى 3000 ميليون درجه كلوين بلافاصله ذرات هستهها درهم مىشكنند . ازاينرو هستههاى سنگينتر فرصت تشكيل شدن نمىيابند ونوترونها هنوز به پروتونها تبديل مىشوند . إلّا اينكه با سرعتى كمتر از پيش موازنه نوترون - پروتونى برابر 17 درصد نوترون و 83 درصد پروتون است .