محمد بن علي منجم وابكنوي

37

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي )

تنصيف كنيم تا جيب سدس دايره حاصل آيد . نوع دوم ، ضرب كنيم مربع ربع قطر را در سه I وجذر حاصل بگيريم تا جيب سدس دايره حاصل آيد . فصل دوم : در معرفت جيب I چهل وپنج درجه كه ثمن دايره است وآن دو نوع بود : نوع أول ، مربع قطر را تنصيف كنيم I وجذر آن بگيريم تا وتر ربع دايره حاصل آيد . آن را تنصيف كنيم تا جيب ثمن دايره حاصل آيد . I نوع دوم ، مربع نصف قطر را تنصيف كنيم وجذر آن بگيريم تا جيب ثمن دايره حاصل آيد . I فصل سيوم : در معرفت جيب سى وشش درجه كه عشر دايره است وآن دو نوع است : I نوع أول ، ضرب كنيم مربع ربع قطر را در پنج . وجذر حاصل بستانيم تا وتر عشر دايره I حاصل شود . آن گاه مربع آن را با مربع نصف قطر جمع كنيم وجذر آن مبلغ بستانيم تا وتر I خمس دايره حاصل آيد . آن را تنصيف كنيم تا جيب عشر دايره حاصل آيد . نوع دوم ، جيب I نصف عشر دايره استخراج كنيم چنان كه در فصل ديگر بيان كنيم ؛ وآن را تنصيف كنيم ومربع آن را با مربع I نصف قطر جمع كنيم وجذر آن مبلغ بستانيم وبه دو نيمه كنيم تا جيب عشر دايره حاصل آيد . I فصل چهارم : در معرفت جيب هجده درجه كه نصف عشر دايره است وآن دو نوع I است : نوع أول ، وتر عشر دايره استخراج كنيم چنان كه در فصل سئوم بيان كرده‌ايم ؛ وآن را I تنصيف كنيم تا جيب نصف عشر دايره حاصل شود . نوع دوم ، مربع نصف قطر را با مربع ربع قطر I جمع كنيم وجذر آن مبلغ بستانيم . آنچه حاصل شود ربع قطر از آن نقصان كنيم . آنچه باقي ماند I آن را تنصيف كنيم تا جيب نصف عشر دايره حاصل آيد . فصل پنجم : در جيب تمام هر قوسي I تا ربع دور چون جيب قوسي معلوم باشد وخواهيم كه جيب تمام آن قوس را بدانيم ، آن I جيب را مربع كنيم واز مربع نصف قطر ، نقصان كنيم وجذر باقي بستانيم I تا جيب تمام آن قوس حاصل آيد . فصل 6 : در معرفت جيب هر قوسي از جيب I نصف آن قوس