وأنتم تسالون عنى فما أنتم قائلون ؟ ! قالوا : نشهد انك قد بلغت وأديت ونصحت ! فقال بإصبعه السبابة ، يرفعها إلى السماء وينكتها على الناس : اللهم اشهد ! اللهم اشهد ! اللهم اشهد ! ثلاث مرات . « 1 » « همانطوريكه امروز شما كه روز عرفه است روز محترمى است ، واين ماه ذي الحجة شما ماه محترمى است ، واين شهر وبلده شما كه مكة است شهر محترمى است ، وحرام است در اين روز واين ماه واين شهر محرمات إلهية ، همينطور خون‌هاى شما ، ومال‌هاى شما بر شما محترم است ، وريختن خونهايتان وبردن مالهايتان بر يكديگر حرام است ! آگاه باشيد ! تمام أمور وسنت‌هاى جاهليت را من در زير گام خود نهادم ، وخون‌هائى كه در جاهليت ريخته شده ، همگى زير قدم نهاده شده ، وقصاص ندارد . واولين خونى را كه من قصاصش را ساقط كردم از خون‌هاى ما كه در جاهليت ريخته شد ، خون پسر ربيعة بن حارث بن عبد المطلّب است ، - وأو رفته بود تا از طائفه بنى سعد دايه‌اى طلب كند ، أو را

--> ( 1 ) « البداية والنهاية » ج 5 ، ص 170 ، و « سيرهء ابن هشام » ج 4 ، ص 1022 وص 1023 ؛ و « سيرهء حلبيّه » ج 3 ، ص 298 وص 299 و « بحار الأنوار » كمپانى ، ج 6 ، ص 668 از كتاب « منتقى » ؛ و « روضة الصّفاء » ج 2 ، حجّة الوداع ؛ و « تاريخ طبري » ج 3 ، ص 150 وص 151 از طبع دوّم دار المعارف ؛ و « الوفاء بأحوال المصطفى » ج 1 ، ص 212 و « الكامل في التاريخ » ج 2 ، ص 302 ومحمّد حَسنين هيكل در كتاب « حياة محمّد » از ص 461 تا ص 463 آورده است .