أبو ريحان البيروني
سرگذشت 2
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم
ديرباز با اسم آن آشنا وبديدن وخواندن آن آرزومند بودم ، نصيب اين حقير گرديد كه خوشبختانه نسختي قديم أصيل متعلّق بسدهء ششم هجرى بود « 1 » با سابقهء ممتدّى كه در تحصيل فنون رياضى وهيئت ونجوم وعمل أسطرلاب داشتم
--> فارسي كه در اين قبيل أسامي مضاف اليه را حذف مىكنند ومثلا بجاى ( جمال الدّين ، كمال الدّين ، حسام الدّين ، قوام الدّين ) وأمثال آن ( جمال ، كمال ، حسام ، قوام ) مىگويند در مورد اين حقير حتّى در شناسنامهء رسمي نيز آن قاعده جارى شده است ، غرض اينكه « جلال الدّين همايى با جلال همايى « يكى است ، در مؤلّفات خود آن را بهر دو شكل نوشتهام ، در مخاطبات نيز براي من هيچ تفاوت ندارد ، چرا كه در « دين » دارى تنها باسم نبايد قانع وخرسند بود ؛ وبالجملة من خود سادگى را بر پيرايهبندى رجحان مىنهم علاوة مىكنم كه چون جدّ پدرى من « هماى شيرازي » أعلى اللّه مقامه از شيراز به أصفهان آمده وثلث سوّم عمر خود را در آنجا متوطّن بوده است ، خاندان ما بنسبت « شيرازي » نيز خوانده ميشوند . ولادت اين حقير در أصفهان حوالي سحر شب چهارشنبه غرّهء رمضان المبارك 1317 ه ق و 13 برج جدى 1278 شمسي وسوّم ژانويه 1900 ميلادي است ( 1 ) اين همان نسخه » « حص » است كه در مقدّمهء طبع اوّل معرّفى شده وتاريخ كتابتش 593 هجريست