على زمانى قمشه اى
379
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
وقت فضيلت ظهر وعصر : مشهور ميان فقهاء آن است كه مبدأ وقت فضيلت نماز ظهر از زوال است تا رسيدن سايه به اندازه شاخص وبراي نماز عصر تا رسيدن آن به دو برابر شاخص ، چنان كه در حديث يادآور شديم ديوار مسجد رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه وآله وسلم پيش از آن كه با سقف گردد به اندازه يك قامت بود ، وقتي سايه به يك ذراع مىرسيد رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم نماز ظهر مىخواند وچون به دو ذراع مىرسيد نماز عصر مىگذارد ، ودر روايت يزيد بن خليفه نيز مىخوانيم وقت نماز ظهر ادامه دارد « إلى أن يصير الظل قامة وهو آخر الوقت فإذا صار الظل قامة دخل وقت العصر ، فلم تزل في وقت العصر حتى يصير الظل قامتين » تا سايه انسان به اندازه قامت أو شود اين مقدار ، آخر وقت ظهر است ( وقت عصر فرا رسيده است ) وقت عصر همچنان ادامه دارد تا سايه به اندازه دو قامت شود . شايان ذكر است ، وقتهاى ياد شده وتنظيم آن به وسيله جبرئيل تعيين شده است ، امام صادق عليه السّلام در موثقه معاوية بن وهب مىفرمايد : « اتى جبرئيل رسول الله صلّى اللّه عليه وآله وسلم بمواقيت الصلاة فاتاه حين زالت الشمس فامره فصلى الظهر ، ثم اتاه حين زاد الظل قامة فامره فصلى العصر ثم اتاه من الغد حين زاد في الظل قامة فامره فصلى الظهر ، ثم اتاه حين زاد في الظل قامتان فامره فصلى العصر ثم قال ما بينهما وقت » « 1 » پس بين ظهر تا رسيدن سايه به مقدار يك قامت وقت نماز ظهر ، واز يك قامت تا دو قامت هنگام فريضة عصر است . همين ميزان قابل پياده شدن در ساير آفاقي است كه سايهء ظهرگاهان شاخص
--> ( 1 ) - رك وسائل الشيعة أبواب مواقيت ، باب 8 ، 5 ، 10 .