على زمانى قمشه اى
375
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
در مثلث ياد شده زاويه ب ، قائمه است وخط ا ، ب ، شعاع دايره وبرابر با خط ب ، د است پس زاويه ا برابر زاويه د ، وهريك از آنها برابر نصف زاويه قائمه مىباشد ، زيرا سه زاويه مثلث مسطح برابر دو قائمه است . اندازه زاويه د ، را قوس مقابل آن تعيين مىكند يعنى كمان ج ه ، كه برابر با 45 درجه است پس قامت ديوار در حقيقت شعاع دايره است كه پيامبر صلّى اللّه عليه وآله وسلم به هفت ( 7 ) قدم تقسيم كرد ، چنان كه برخى آن را به شصت ( 60 ) قسم تقسيم كرده وامروزه به پيروى از أبو الوفاء برابر يك فرض مىكنند ، از اينرو أبو الوفاء وديگر بزرگان توانستند با الهام از عمل رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم جدولهاى سينوس وتانژانت را تنظيم كنند . « 1 » مهندسي شيخ بهايى : شيخ بهايى قدس سرّه با الهام از عمل رسول مكرم اسلام صلّى اللّه عليه وآله وسلم ديوارهاى شرقي وغربى صحن مقدس أمير مؤمنان عليه السّلام را در راستاى نصف النهار استوار ساخته است ، از اينرو هر گاه سايه از ديوار شرقي نابود واز ديوار غربى پديد آيد ظهر شرعي ، زوال خورشيد وتجاوز آن از دايره نصف النهار نمودار مىگردد . « 2 » هفتم : تحصيل نصف النهار از طريق قطبنما ، ساعت ، ساعتهاى خورشيدى ، أسطرلاب ، ستاره قطبى در نيمكره شمالي ، صورت فلكى صليب جنوبي در نيمكره جنوبي و . . . به قدرى زياد است كه أستاذ بزرگوار ما - مد ظله - در كتاب معرفة الوقت والقبلة سى طريق ، و
--> ( 1 ) - رك ، دروس هيأت ج 2 ، ص 668 معرفه الوقت والقبلة ، ص 505 وبعد . ( 2 ) - التنقيح في شرح عروة الوثقى ، ميرزا على غروى ، ج 1 ، ص 238 ، كتاب الصلاة