على زمانى قمشه اى

363

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

1 - لازم است نخست نصف النهار حقيقي شهر مفروض با جدول تعديل يا « معادله زمان » انطباق يابد تا نيمروز ونيمه شب حقيقي به دست آيد . 2 - چون در زيج تنها به استخراج تعديل رأس هر درجه بسنده شده از اين رو اگر شهري بين درجات قرار گرفته باشد بايد تعديل هر دو درجه استخراج وبراي شهر مورد نظر نسبت بگيريم مثلا شهر قم با عرض سى وچهار درجه وسى ونه دقيقه ( 39 ، 34 ) بين 34 و 35 واقع شده است پس بايد بعد از استخراج 34 و 35 درجه تفاوت آن را به نسبت 60 / 39 بدست آوريم . 3 - قوس النهار تابستانى هر نقطه قوس الليل زمستانى همان نقطه به حساب مىآورد ، از اين‌رو با استخراج تعديل سه برج به همه أوقات شبانه‌روز يك سال مىتوان دست يا زيد ، زيرا ميل خورشيد در أول فروردين وأول مهر برابر است همچنين وقتي به آخر رديف اين دو برج در جدول بنگريم واژه‌هاى حوت وسنبله ( اسفند وشهريور ) نگاشته شده است ، چنان كه در سمت چپ جدول‌ها ، درجات بروج از صفر تا 30 را از پائين به بالا مىنگارند واين بدان معنا است كه ميل خورشيد روز آخر فروردين ومهر برابر است با ميل خورشيد در روز أول اسفند وشهريور وقهرا روز آخر اسفند وشهريور برابر مىشود با أول فروردين ومهر ( با چشم‌پوشى از ثانيه‌ها ) همچنين روز آخر ارديبهشت وآبان برابر است با روز أول بهمن ومرداد چنان كه ميل ( ؟ ) روز اخر خرداد وآذر برابر است با ميل روز أول دى وتير ( جدى وسرطان ) . 4 - وقت به دست آمده از طريق جدول ، زماني را نشان مىدهد كه