( مدارات يوميّه ) در حقيقت به علت متمايل بودن محور چرخشى زمين نسبت به مدار حركت انتقالى زمين ، اندازه ميل خورشيد روز به روز تغيير مىكند . طول روز وشب براي همهء نقاط استواى زمين - بدون در نظر گرفتن شكست نور در طلوع وغروب - برابر است . با فاصله گرفتن از استواى زمين به سمت شمال يا جنوب ، نابرابرى طول روز وشب به تدريج بيشتر مىشود . اما در قطب ومناطق قطبى طول شب به 6 ماه وطول روز به شش ماه مىانجامد . از اين رو اگر زاويه ساعتي طلوع وغروب خورشيد ( قوس از مدار خورشيد - استواى سماوي - كه از روى نصف النهار محل گذشته وبه أفق مىرسد « » وميل خورشيد ( ؟ ) وعرض شهر ( ؟ ) يا يك نقطه را داشته باشيم مىتوانيم طول شب وروز را از فرمول زير حساب كنيم : مثال : 1 - با استفاده از فرمول فوق در خط استواء 0 - ؟ است از اين رو خواهيم داشت :