محيط به سر است ، پس اگر از ناحية كعبه خط مستقيم اخراج شود وبه هر جزء از اين سدس ( 60 درجه ) برسد در حقيقت برابر كعبه است . توضيح اين كه : اگر دايره بزرگترى به دايره دور سر انسان محيط باشد وهمچنين دايره بزرگتر وبزرگترى در محاذاة آن تا برسد به كعبه معظمه وقتي انسان به جانب كعبه متوجه گردد سدس دايره محيط به سر انسان ، محاذى سدس آن دايره‌اى است كه محيط به كعبه است ، بديهي است همين نسبت ( سدس ) براي ساير دواير هم محفوظ خواهد بود ، گرچه فرآيند فاصلهء آن سدس كه از كعبه مىگذرد فرسخ‌ها مىباشد پس از هرجاى سدس دايرهء محيط كعبه خطى اخراج شود به سدس مقدم دايره‌اى مىرسد كه دور سر انسان نمازگزار را احاطه كرده است ، زيرا كه سدس همه دواير ، محاذى جهت قبله است . ليكن لازمهء سخن مرحوم نائينى آن است كه با انحراف 30 درجه از كعبه به طرف چپ يا سى درجه ( 30 ) به طرف راست نماز صحيح باشد ، وچنان كه مىدانيم امروزه چنين گفتار ونوشتارى هرگز مورد پذيرش نيست وتأييد نگرديده ومهر صحت بر آن نقش نمىبندد ، زيرا بر پايه محاسبات قبل ، بايد در شهرهايى چون تهران وقم با 30 درجه مسامحه حدود 900 كيلومتر انحراف از قبله را تجويز كنيم كه بس مشكل ودشوار است . از اين رو علامه در منتهى فرموده است : « لو استقبل ببعضه الكعبة وخرج الباقي من بدنه عن المحاذاة لم تصح صلاته لأنه مأمور بالاستقبال . . . » اگر برخى از اعضاى بدن أو رو به قبله باشد وبقيه اعضاى