على زمانى قمشه اى
338
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
بملاحظة الاجرام البعيدة كالأنجم ونحوها » يعنى استقبال عين كعبه واجب است - نه استقبال مسجد الحرام ونه حرم - گرچه از مكة هم دور باشند از سوى ديگر لازم نيست خط موهوم از جايگاه نمازگزار به عين كعبه برسد ، بلكه محاذاة وبرابر كعبه قرار داشتن عرفى ، كافى است چرا كه هر چه فاصله از مكة زيادتر گردد گستره محاذاة هم زيادتر مىگردد ، چنان كه اين امر ، با مشاهده اجرام دور همچون ستارگان ومانند آن دانسته مىشود . برخى از فقهاء بر كلام وفتواى سيد ( در فراز بالا ) حاشية نوشتهاند كه ما از ميان آنها حاشية امام خمينى قدس سرّه را بررسى مىكنيم ، وى نوشته است : « گرچه استقبال عين كعبه واجب است چه دور وچه نزديك ، ولى هنگامى كه نمازگزار از مكة معظمه به مقدارى چشمگير دور شود استقبال عين كعبه از استقبال مسجد الحرام عرفا وحسا انفكاك ندارد ، ووقتي فاصلهء بسيار دور شود استقبال كعبه ومسجد الحرام از استقبال حرم عرفا وحسا جدا نيست . وشايد اهالى عراق وإيران به هنگام استقبال مكة معظمه ، عرفا با همه سرزمين حجاز روبرو باشند آيا نمىبينى وقتي روبروى خورشيد باشيم روبروى همهء جرم آن قرار گرفتهايم ؟ با اين كه زمين در مقابل خورشيد اندازهء محسوسى ندارد ، واين به خاطر فاصلهء زياد خورشيد است . زيرا هرچه أشياء دورتر گردند در ديد انسان كوچكى آنها بيشتر مىشود وهر چه زاويه پديد آمده از خروج شعاع چشم - بر مرئى يا نوري كه بر چشم وارد مىشود - حادهتر وتيزتر گردد شئ مرئى كوچكتر گشته ، وهرچه زاويه منفرجهتر گردد شئ مرئى بزرگتر مىشود . . . وشكى