على زمانى قمشه اى

266

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

شب ربطى به هلال ندارد . بنابراين هلال بر همه كرهء زمين هلال است ، چه اسپانيا چه تهران ، البتة كه ابتداى حساب بايد از نخستين شبى باشد كه ماه ديده شده است . صحيحهء حمّاد نيز بر اين مطلب دلالت دارد ، امام صادق عليه السّلام فرمود : إذا رأوا الهلال قبل الزوال فهو لليلة الماضية ، وإذا رأوا بعد الزوال فهو لليلة المستقبلة « 1 » زيرا امام عليه السّلام نسبت هلال را به شب گذشته وشب آينده مربوط دانست ، گرچه رؤيت هلال با چشم غير مسلّح در روز دشوار است . بنابراين هلال در هر نقطه رؤيت گرديد - در اوّل شب - امتداد آن تا يك دور گردش كرهء زمين ( 24 ساعت ) گسترش دارد . برخى ديگر از اين دسته روايات عبارتند از مطلقات گذشته هم‌چون : 1 . صحيحهء منصور بن حازم ؛ 2 . صحيحهء هشام بن حكم ؛ 3 . صحيحهء أبي بصير از امام صادق عليه السّلام ؛ 4 . صحيحهء إسحاق بن عمّار از امام صادق عليه السّلام ؛ 5 . صحيحهء عبد الرّحمان بن أبي عبد اللّه ؛ 6 . در كيفيت صلات عيد وقربان از جمله تكبيرات . امّا اين كه در قول اوّل گفته شد : « رؤيت به نحو صفتيّت » جزء موضوع قرار مىگيرد وبر اين پايه اگر در يك شهر رؤيت گشت ، موضوع رؤيت بر پايه حكومت ، به شهرهاى مجاور گسترش مىيابد ، ولى به شهرهاى دور گسترش نمىيابد ، لذا بايد اطلاقات مقيّد گردند ،

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ج 4 ، باب 8 ، ص 6 .