على زمانى قمشه اى

129

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

چنانچه ستاره در موقعيت ؟ كه دورتر است قرار داشته باشد در فاصله شش ماه ( موقعيت‌هاى 1 و 2 ) ناظر ، ستاره را در موقعيتهاى 1 و 2 نسبت به ساير ستارگان مىبينيد . عدم مشاهده اختلاف منظر را به دو صورت مىتوان تفسير كرد : 1 - زمين به دور خورشيد در حال گردش نيست . 2 - فاصلهء نزديكترين ستاره آنقدر زياد است كه تغيير موقعيت ، قابل احساس نيست . در حقيقت دليل دوم صحيح است . فاصله ستاره‌ها با ما آنقدر زياد است كه حركت زمين از يك مدار خود به نقطه ديگر نمىتواند تغيير محسوسى در موقعيت ظاهري ستاره ايجاد كند . امروزه با اندازه‌گيرىهاى دقيق نشان داده شده است كه بزرگترين اختلاف منظر قابل مشاهده از زمين يك دو هزار وپانصدم درجه ( 2500 / 1 ) است . با توجه به اينكه در زمان كپرنيك هيچگونه وسيله‌اى براي سنجش چنين كميّتى وجود نداشت ، مدل أو براي مدتي مديد پذيرفته نشد . ( نگ ، شكل 40 ) ( شكل 40 )