على زمانى قمشه اى
111
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
كه ستارگان بزرگ وكوچك را دور هم مىگرداند ، وبالآخرة ادارهء اين دستگاه عجيب كه نامش جهان مىباشد بر عهده جاذبه است . منتها نمىدانستند كه قوه جاذبه به چه ترتيب اين جهان را اداره مىكند وطرز عملش چيست . اولين دفعه كپلر توانست تا اندازهاى طرز عمل قوه جاذبه را استنباط كند ، وقتي قانوني براي قوه جاذبه پيدا كرد وگفت : « ستارگان به نسبت مكعب مسافت فيما بين خود يكديگر را جذب مىكنند » جادّه را براي نيوتون كوبيد وراه را باز كرد ، نيوتون در انگلستان مطالعات ومحاسبات كپلر را تعقيب كرد ومدت 16 سال مشغول محاسبه بود تا توانست قوه جاذبه را كشف كند « 1 » با وجود اين ، بلنداى انديشهء نيوتن ورنجهايى كه مدت 16 سال پيرامون كشف اين رابطه متحمّل گشته قابل ستايش است . قانون عام گرانش نيوتن : اين قانون كه به نيروهايى مىپردازد كه ميان اشياى مادي در كار است چنين حكم مىكند كه هر ذرهء مادّه ، همه ذرات ديگر مادة را با نيرويى جذب مىكند كه تابع سه عامل زير است : الف ) جرم جسم . ب ) جرم جسم ديگر . ج ) فاصلهء ميان اين أجسام . اين سه عامل را معمولا به ترتيب با علامتهاى m , M ونشان مىدهند .
--> ( 1 ) - ر ك ، موريس مترلينگ ، خداوند بزرگ ومن .