على زمانى قمشه اى
107
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
أوج خورشيدى سيّاره نسبتا به كندى از به مىرود . در حضيض خورشيدى سيّاره با سرعت بيشترى فاصله به را مىپيمايد ومساحتها با سرعت متوسط هم بين وقرار دارد . سرعت متوسط زمين بر روى مدارش به دور خورشيد 30 كيلومتر بر ثانيه است ، چون مدار زمين تقريبا يك دايره است سرعت آن در طول مسير چندان تغيير نمىكند . زمين در أوج خورشيدى خود كمتر از يك كيلومتر در ثانيه كندتر از حضيض خورشيدى خود حركت مىكند . در مورد مدارهايى كه خروج از مركزشان زياد است ، مثلا مدارهايى كه ستارگان دنبالهدار مىپيمايند سرعت مدارى زياد تغيير مىكند ، سرعت ستاره دنبالهدار « هالى » هنگامى كه در حضيض خورشيدى است 16 كيلومتر بر ثانيه است ، حال آن كه در أوج خورشيدى سرعتى كمتر از 5 / 1 كيلومتر بر ثانيه دارد . قانون سوم : [ رابطهء ميان دورهء تناوب سياره ] قانون سوم به رابطهء ميان دورهء تناوب سياره وفاصله متوسط آن از خورشيد مربوط مىشود « دورهء تناوب » مدت زماني است كه طول مىكشد تا سيّارهاى يك دور كامل برگرد خورشيد بگردد اين زمان براي سيّاره عطارد فقط 88 روز ، براي زمين 25 / 365 روز وبراي پلوتو ، دورترين سياره شناخته شدهء منظومهء شمسي برابر 248 سال است . قانون سوم كپلر مىگويند : « مربع دورههاى تناوب هر دو سياره متناسب است با مكعب فواصل متوسط آنها از خورشيد » . اين قانون را مىتوان به صورت معادلهء جبري نوشت : فرض كنيد كه