جواب صاحب فصول گفته مىشود كه بحث ما در علم أصول مىباشد قول سكاكى در علوم عربية مىباشد . وجواب ديگر از براي صاحب فصول اينست كه مصدر مادة نيست بلكه مصدر از مشتقات مىباشد مراد از مادة معرب مايه مىباشد اى بنياد شئ مراد از مادة آن است كه بدون صورت باشد وبتمام صورت متلبس مىشود نه دفعة بلكه تدريجا باشد واين هم مخفى نماند كه مصدر با مشتقات در مقابل ديگرى مىباشد چونكه مصدر بشرط لا است اى بشرط عدم الحمل ومشتقات لا بشرط مىباشد پس مصدر مبادى مشتقات نيست . بعبارة شيخنا الأستاذ مراد از مادة آن است كه راه برود در جميع مشتقات وكذا لفظ آن نيز بايد در جميع مشتقات راه برود پس مصدر مادة نيست چونكه در جميع مشتقات راه نمىرود وسير نمىكند اى لفظ مصدر در جميع مشتقات سير ندارد چونكه ضرب مثلا حركات مخصوص دارد كه غير حركات وسكونات ضرب ويضرب مىباشد ومادة آن است كه لفظا ومعنا در تمام مشتقات سير نمايد پس قول صاحب فصول صحيح نيست كه مىگفت مصدر مادة از براي مشتقات مىباشد . بعد ان قلت است مىگويد مشهور است كه مصدر أصل كلام است وقتىكه مصدر أصل كلام شد ثابت مىشود كه مصدر مادة مىباشد از براي مشتقات . جواب مىگويم اختلاف است بعضي مىگويند كه أصل در كلام مصدر مىباشد وبعض ديگر مىگويند كه أصل در كلام فعل مىباشد پس بصريون مىگويند أصل در كلام مصدر مىباشد اما كوفيون مىگويند أصل در كلام فعل مىباشد پس در علم صرف كدام اين دو تا قول دانسته مىشود مىگويد در علم صرف قول كوفيون دانسته مىشود چونكه طريق اعلال چنين است ضرب يضرب ضربا فهو ضارب وذاك مضروب لذا در علم صرف أصل كلام فعل قرار داده شده . جواب مىگويم ثانيا مراد از أصل مبدأ نيست أصل با مادة فرق دارد بايد