خواصّ آنها آسان است ، چون مفهوم كلمه واسم وفعل وحرف ومعرب ومبنى ومانند آن . فصل : [ مباحث تصديقات ] چون فارغ شديم از مباحث تصوّرات پس شروع كرديم در مباحث تصديقات . همچنانكه در تحصيل تصوّرات نظريّه محتاج بوديم به دو چيز : يكى بيان موصل به تصوّر كه آن معرّف وقول شارح است به اقسام اربعهء خود وديگرى ، بيان كليّات خمس كه قول شارح از آن مركّب است ؛ همچنين در تحصيل تصديقات نظريّه نيز محتاجيم به دو چيز : يكى بيان موصل به تصديق كه آن حجّت است به اقسام خود وديگرى بيان قضايا كه حجّت از آن مركّب مىشود بنابراين ناچار است كه مباحث قضايا مقدم باشد بر مباحث حجّت . پس مىگوييم قضيّه ، قولي است كه صحيح باشد تصديق وتكذيب قائل وى . وقضية به حسب معنى مركّب است از چهار چيز محكوم عليه ومحكوم به ونسبت حكميّه وحكم به ايجاب يا به سلب وفرق ميان نسبت حكميّه وحكم در صورت شكّ ظاهر شود كه آن‌جا نسبت حكميّه هست وحكم نيست زيراكه شك در وى است وحكم در أو نيست . فصل : [ اقسام قضية ] قضيّه بر سه قسم است : حمليّه وشرطيّهء متّصله وشرطيّهء منفصله ، زيراكه محكوم عليه ومحكوم به در قضيّه يا مفرد بود يا در حكم مفرد ، آن قضيّه را حمليّه خوانند ؛ خواه موجبه باشد چون « زيد قائم است » وخواه سلبيّه چون « زيد قائم نيست » واگر نه مفرد ونه در حكم مفرد