كتاب كبرى در منطق بسم اللّه الرّحمن الرّحيم بدان‌كه آدمي را قوّه‌اى است درّاكه كه منقّش گردد در وى صور أشياء چنانچه در آيينه ، لكن در آيينه حاصل نمىشود مگر صور محسوسات ودر قوّهء مدركهء انساني حاصل شود صور محسوسات ومعقولات . ومحسوس آن است كه به يكى از حواسّ پنجگانه كه آن باصره وسامعه وشامّه وذائقه ولامسه است ، مدرك شود . ومعقول آن است كه به يكى از اينها مدرك نشود . فصل : [ تصوّر وتصديق ] هر صورت كه در قوّهء مدركهء انساني كه آنرا ذهن گويند حاصل شود يا تصوّر باشد يا تصديق ، زيراكه آن صورت حاصله اگر صورت نسبت چيزى است به چيزى به ايجاب ، چنانچه گويى « زيد كاتب است » يا به سلب ، چنانچه گويى « زيد كاتب نيست » آن صورت حاصله را تصديق خوانند . واگر آن صورت حاصله غير صورت نسبت مذكوره است آن را تصوّر خوانند . پس علم كه عبارت از ادراك است ، منحصر شد در تصوّر وتصديق .