جمعى از علما

49

جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي )

ضربا : يعنى بزدند ايشان دو مرد غايب در زمان گذشته . صيغهء تثنيهء مذكّر غايب است از فعل ماضي صحيح وثلاثي ومجرّد ومعلوم . ضربا در أصل ضرب بود ( مفرد بود ) خواستيم تثنيه بنا كنيم ، چون به تثنيه رسيديم دو بار مىبايست گفت ضرب ضرب ، زايد بر يكى را حذف نموديم عوض از محذوف ، الف كه علامت تثنيه بود در آخرش درآورديم ، ضربا شد بر وزن فعلا . ضاد فاء الفعل ، راء عين الفعل ، باء لام الفعل ، الف ، علامت تثنيه وهم ضمير فاعل ، وضمير منفصلش ، هماست . ضربوا : يعنى بزدند ايشان گروه مردان غايب در زمان گذشته . صيغهء جمع مذكّر مغايب است از فعل ماضي صحيح وثلاثي ومجرّد ومعلوم . ضربوا در أصل ضرب بود ( واحد بود ) خواستيم جمع بنا كنيم ؛ چون به جمع رسيديم سه بار يا بيشتر مىبايست گفت ضرب ضرب ضرب ، زايد بر يكى را حذف كرديم ، عوض از محذوف ، واو كه علامت جمع بود در آخرش درآورديم ضربوا شد ، فتحه لام الفعل را به مناسبت واو بدل به ضمّه نموديم ضربوا شد بر وزن فعلوا . ضاد فاء الفعل ، راء عين الفعل ، باء لام الفعل ، واو علامت جمع مذكّر وهم ضمير فاعل است وضمير منفصلش ، هم است . * * * وآن سه كه مؤنّث را بود : ضربت ، ضربتا ، ضربن . ضربت : يعنى بزد أو يك زن غائبة در زمان گذشته . صيغهء واحدهء