جمعى از علما

123

جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي )

أصل بيع بيع بود كسره بر ياء ثقيل بود به ما قبل دادند بعد از سلب حركت ما قبل بيع شد ودر بعن تا آخر ياء به التقاى ساكنين بيفتاد وصورت معلوم ومجهول وامر يكسان بود ودر أصل مختلف ، أصل بعن معلوم بيعن وأصل بعن مجهول بيعن وأصل بعن امر ابيعن بوده است . مستقبل مجهول : يباع يباعان يباعون تا آخر ، ودر يبعن وتبعن الف به التقاى ساكنين بيفتاد بر قياس يقال . أجوف واوى از باب فعل يفعل « الخوف : ترسيدن » . ماضي معلوم : خاف خافا خافوا خافت خافتا خفن تا آخر . أصل خاف خوف بود واو حرف علّه متحرك ماقبلش مفتوح قلب به الف كردند خاف شد وهمچنين است حال تا خفن . وأصل خفن خوفن بود كسره بر واو ثقيل بود به ما قبل دادند بعد از سلب حركت ما قبل واو به التقاى ساكنين بيفتاد خفن شد ودر اين موضع بناء باب را رعايت كردند كه اصلش فعل است نه دلالت بر محذوف چنانكه در قلن كردند . مستقبل معلوم : يخاف يخافان يخافون تا آخر . أصل يخاف يخوف بود واو حرف علّه متحرك ، ماقبلش حرف صحيح وساكن ، فتحه واو را به ما قبل دادند واو در موضع حركت ما قبل مفتوح را قلب به الف كردند يخاف شد . ماضي مجهول : خيف منه خيف منهما خيف منهم خيف منها خيف منهما خيف منهنّ خيف منك خيف منكما خيف منكم خيف منك خيف منكما خيف منكنّ خيف منّى خيف منّا . أصل خيف خوف بود كسره بر واو ثقيل بود به ما قبل دادند بعد از سلب حركت