جمعى از علما
113
جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي )
مكسور چون احمرّ احمرّا احمرّوا تا آخر ودر باب استفعال همزه وتاء مضموم شوند وعين مكسور چون استخرج استخرجا استخرجوا تا آخر ودر باب افعيلال همزه وعين مضموم شوند ولام اوّل مكسور والف منقلب گردد به واو چون احمورّ احمورّا احمورّوا تا آخر ودر باب فعلل فاء مضموم شود ولام الفعل اوّل مكسور چون دحرج دحرجا دحرجوا تا آخر ودر باب تفعلل تاء وفاء مضموم شوند ولام اوّل مكسور چون تدحرج تدحرجا تدحرجوا الخ ودر باب افعنلال همزه وعين مضموم شوند ولام اوّل مكسور چون احرنجم احرنجما احرنجموا تا آخر ودر باب افعللال نيز همزه وعين مضموم شوند ولام اوّل مكسور چون اقشعرّ اقشعرّا اقشعرّوا تا آخر . فصل : [ مجهول كردن فعل مستقبل ] چون فعل مستقبل را از براي مفعول بنا كنند ، حرف استقبال را مضموم كنند ( اگر مضموم نباشد ) وعين را مفتوح كنند ( اگر مفتوح نباشد ) چون : ينصر ويضرب ويعلم ويمنع ويشرف ويحسب ويكرم ويصرّف ويضارب ويكتسب ويتضارب ويتصرّف ويحمرّ ويحمارّ ويستخرج ودر رباعىّ ، لام اوّل را مفتوح كنند بهجاى عين چون يدحرج ويتدحرج ويحرنجم ويقشعرّ . فصل : [ امر حاضر در فعل مجهول ] بدانكه امر حاضر در فعل مجهول به طريق امر غايب باشد چون : لتضرب لتضربا لتضربوا لتضربى لتضربا لتضربن . وبر اين قياس بود امر مجهول مجموع ثلاثي مجرد ومزيد فيه ورباعي مجرد ومزيد فيه .