مذكّر را بود وسه مؤنّث را . آن سه كه مذكّر را بود چون : نصرت نصرتما نصرتم وآن سه كه مؤنّث را بود چون : نصرت نصرتما نصرتنّ وآن دو كه حكايت نفس متكلّم را بود چون : نصرت نصرنا . ومستقبل را نيز چهارده مثال است بر آن قياس كه دانسته شد در ماضي چون : ينصر ينصران ينصرون تنصر تنصران ينصرن تنصر تنصران تنصرون تنصرين تنصران تنصرن انصر ننصر . وديگر أبواب پنجگانه نيز بر اين قياس بود چون : ضرب ضربا ضربوا إلى آخره وعلم علما علموا الخ ومنع منعا منعوا الخ وحسب حسبا حسبوا الخ وشرف شرفا شرفوا الخ ومستقبل چون : يضرب يضربان يضربون الخ ويعلم يعلمان يعلمون الخ ويمنع يمنعان يمنعون الخ ويحسب يحسبان يحسبون الخ ويشرف يشرفان يشرفون الخ . فصل : [ فعل مستقبل ] فعل مستقبل را از فعل ماضي گيرند به زيادتى يك حرف از حروف « اتين » كه در اوّل وى درآورند وآخرش را مضموم نمايند . واين حروف را زوايد أربعة خوانند ، واين حروف مفتوح باشند الّا در چهار باب افعل وفعّل وفاعل وفعلل كه در اين چهار باب مضموم باشند . وفعل مستقبل به معنى حال واستقبال آيد چنانكه گويى انصر يعنى يارى كنم ويارى مىكنم . وهرگاه در وى لام مفتوحه درآيد حال را باشد چون لينصر . واگر سين يا سوف درآيد استقبال را باشد چون سينصر وسوف ينصر .