فصل 7 مفاسد و فوائد مال از آنچه گفته شد روشن است كه مال مانند مار است كه در آن هم زهر است و هم پادزهر ( ترياق دافع زهر ) . مفاسد آن زهر است و فوائد آن پادزهر . هر كه آن دو را بشناسد مىتواند از شرّ مال احتراز نمايد و از خير آن بهره مند شود . و در بيان اين مطلب مىگوئيم : مفاسد مال يا دنيوى است يا دينى و اخروى . مفاسد دنيوى آن رنجها و زحمتهائى است كه مالداران و ثروتمندان به آنها گرفتارند از ترس و بيم ، و غم و اندوه ، و پريشانى خاطر ، و بد حالى ، و رنج در كسب اموال و نگهدارى آن ، و دفع كيد بدخواهان و ستمكاران و غير اينها . و امّا مفاسد دينى آن بر سه گونه است : اول - كشاندن مالدار به معصيت و گناه . زيرا مال از وسائل معاصى و گناهان و نوعى قدرت تحريك آنهاست . پس آدمى وقتى اين توانائى را در خود يافت داعى و انگيزهء معصيت به حركت مىآيد و به معاصى دست مىيازد و مرتكب انواع فسق و فجور مىشود . و امّا اگر از قدرت بر گناه مأيوس باشد داعى و انگيزهء گناه به حركت نمىآيد . زيرا عجز و ناتوانى بين انسان و گناه حايل و مانع مىشود ، و از اسباب عصمت از گناه ناتوانى بر آن است . و امّا با وجود قدرت ، اگر مرتكب گناه شود هلاك مىگردد و اگر صبر كند و مرتكب نشود در زحمت و ناراحتى شديد مىافتد .