ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
524
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
فصل 36 علاج ريا از آنجا كه اسباب و انگيزه هاى ريا محبّت لذت مدح و ستايش ، و نفرت و گريز از درد و رنج مذمّت و نكوهش ، و طمع به مال و منافع مردم است ، راه علاج آن قطع و ريشه كنى اين اسباب و عوامل است و راه علاج قطع دو انگيزهء اول ( دوستى مدح و نفرت و رنج و درد ذم ) قبلا گفته شد ، و راه بر طرف كردن عامل سوم ( طمع ) خواهد آمد . آنچه در اينجا ذكر مىكنيم علاج علمى رياء است ، و آن اين است كه بداند چيزى مورد رغبت قرار مىگيرد كه سودمند باشد ، و اگر دانست كه زيانآور است البته از آن اعراض خواهد نمود . در اين صورت ، سزاوار است كه هر مؤمنى به ياد داشته باشد كه ريا چه زيانها به او مىرساند و چگونه صفا و پاكى دل وى را از ميان مىبرد و از توفيق در اين دنيا و قرب و منزلت در پيشگاه خدا محرومش مىكند و او را با چه دشمنى و عذابى روبرو مىسازد . و چون اينها را به خاطر آورد و آنچه را كه در دنيا به سبب ريا از مردم به دست مىآورد با آنچه را كه در آخرت از ثواب اعمال از دست مىدهد بسنجد هر آينه ريا را ترك خواهد كرد . علاوه بر اين گاهى يك عمل اگر از روى اخلاص باشد كفّهء حسناتش را سنگين مىكند ، ولى اگر به واسطهء ريا فاسد شود كفّهء سيّئات را سنگين مىكند و به آتش دوزخ مىافكند . وانگهى رياكار در دنيا به سبب ملاحظهء دل مردم پريشان خاطر و مشوّش است ، زيرا رضاى مردم حد و پايانى ندارد ، و هر گاه طايفه اى را از خود خشنود مىكند گروهى ديگر از او مىگسلند ، و