و دوست دارد در هر كارى او را بستايند « . و اخبارى كه ذكر شد و دلالت داشت بر اينكه هر عملى كه در آن ديگرى را با خداى تعالى شريك گيرند خداوند از آن بيزار است و آن را نمىپذيرد بر اين سخن ما صراحت دارد . و حمل اين اخبار بر موردى كه قصد ريا و قصد قربت مساوى باشد يا قصد ريا برتر و بيشتر باشد خلاف ظاهر است . و نكتهء ديگر اينكه ظاهرا بطلان در اين صورت تنها هنگامى است كه قصد او اين باشد كه دوست داشته باشد مردم بر آن مطَّلع شوند تا در دل آنان منزلتى پيدا كند و بدين وسيله به يكى از اغراض دنيوى دست يابد ، و اما اگر خوشحالى و قصد او از آگاهى مردم براى يكى از مقاصد صحيح باشد - كه در آينده بيان خواهد شد - در آن باكى نيست و عمل را باطل نمىكند . تنبيه خوشحالى به آگاهى مردم بر عبادت كسى كه قصد او پنهان داشتن طاعت و خالص كردن نيّت براى خدا باشد ، هر گاه اتّفاقا مردم بر طاعت او مطَّلع شوند و او شكفته خاطر و مسرور گردد عمل او فاسد نمىشود و اشكالى ندارد ، از اين رو كه مىداند خداوند آنان را بر آن آگاه ساخته و عمل و حال نيكوى وى را آشكار نموده است ، و بدين سان فهميده مىشود كه خداوند با او رفتارى نيكو كرده زيرا كه خود وى طاعت و معصيت را پنهان داشته ، و خداى تعالى گناهش را پوشانيده و طاعتش را آشكار ساخته ، پس شادى و سرورش به واسطهء نظر لطف و فضل الهى به اوست نه به سبب ستايش مردم و پيدائى منزلت در دل آنها . و خداى تعالى مىفرمايد : « قُلْ بِفَضْلِ الله وَبِرَحْمَتِه فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا » 10 : 58 ( يونس ، 58 ) « بگو به فضل و رحمت خدا بايد شاد شوند » . و گويى به سبب آشكار شدن طاعتش دريافته است كه عملش نزد خداوند پذيرفته شده و از اين رو شاد و شكفته گشته است . يا از اين جهت كه خداوند در دنيا كار