بلند نكردن آواز تا از خود وقار دينى و تقدس نشان دهد . . . و از اين گونه امور بدنى كه دلالت بر خوبى و خير مىكند و مقصود از آنها تحصيل منزلت در دلهاى مردم است . همهء اينها به دين انسان زيان مىرساند و با ورع و يقين منافات دارد ، و از اين رو عيسى ( ع ) فرمود : « هر گاه يكى از شما روزه مىگيرد ، سر را روغن زند و موى را شانه كند و سرمه كشد » ، نكند شيطان وى را به ريا گرفتار سازد [ 1 ] . رياى اهل دين با بدن چنين است ، و امّا اهل دنيا در امور بدنى خود را فربه و شاداب و پاكيزه تن و خوشرو و مانند اينها مىنمايند . يا [ آن آثار ] متعلَّق به هيئت و پوشش و لباس است مانند كوتاه كردن شارب و سر را هنگام راه رفتن فرو افكندن ، و آرام حركت كردن ، و باقى گذاشتن اثر سجده در پيشانى ، و پوشيدن لباس پشمين يا درشت و خشن يا سفيد و بزرگ كردن عمامه و پوشيدن جبّه و جامهء زاهدان و درويشان ، و امثال اينها كه دلالت بر علم و تقوا يا كناره گيرى از دنيا مىكند . و اهل دين كه به وسيلهء هيئت و پوشش ريا مىكنند چند دسته‌اند : بعضى طلب منزلت را با جامهء درشت و ژنده مىبينند ، و بعضى با لباس فاخر و آراسته ، برخى با جامهء چركين و برخى با لباس پاكيزه ، و مردم را در آنچه بدان عشق مىورزند راه و روشهاست . و امّا ريا و نمايش اهل دنيا بىشك با پوشيدن جامه هاى گرانبها و سوار شدن بر مركبهاى عالى و امثال اينهاست . يا [ اين آثار ] متعلَّق به گفتار و حركات است مانند اظهار خشم و نفرت بر منكرات و جدائى و كناره گيرى از مردم براى گناهانشان ، تا بدين وسيله حمايت خود را از دين و اهتمام خويش را بر امر به معروف و نهى از منكر نشان دهد ، در حالى كه دلش متأثّر از آنها نيست ، و مثل ديده فروهشتن و سر به زير افكندن بهنگام سخن گفتن ، و اظهار آرامش در راه رفتن ، براى نشان دادن وقار خويش . و چه بسيار كه

--> [ 1 ] مراد اين است كه آرايش و زينت نمايد تا نخواهد بفهماند كه روزه دار است . در انجيل متى ( باب ششم ) آمده است : « اما چون روزه داريد مانند رياكاران ، ترشرو مباشيد ، زيرا كه صورت خويش را تغيير مىدهند تا در نظر مردم روزه دار نمايند » . م .