ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
487
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
فصل 27 مراتب حبّ مدح و كراهت ذم بدان كه حبّ مدح و كراهت ذم دو مرتبه دارد : يكى آنكه : آدمى از مدح و خوش آمد گوئى مسرور و شادمان گردد و ستاينده را سپاس گويد ، و از مذمّت و بدگوئى به خشم آيد و كينهء نكوهنده را به دل گيرد ، و در صدد مقابله و مكافات برآيد يا چنين ميلى در او باشد . و اين حال بيشتر مردمان است ، و حد و پايانى ندارد . و ديگر اينكه : در دل از مدح و ثنا شاد و خوشحال شود و از ستايشگر خوشش آيد و ليكن در ظاهر از اظهار سرور خوددارى كند ، و در باطن بر نكوهنده خشمگين باشد و ليكن دست و زبان خود را از مكافات باز دارد . اين مرتبه اگر چه نقصان است ، اما نسبت به مرتبهء اول كمال بشمار مىآيد . و به اعتبارى ديگر ، حبّ مدح درجاتى دارد : 1 - آنكه طالب و آرزومند مدح و آوازه باشد به طورى كه از هر راهى كه ممكن است در صدد رسيدن به آن برآيد ، حتّى به رياى در عبادات و ارتكاب محرّمات ، تا دل مردم را به دست آورد و زبانشان را به مدح بگشايد . چنين شخصى از هالكان است . 2 - آنكه طالب مدح باشد ولى آن را به وسيلهء امور مباح بخواهد نه به وسيلهء عبادات و ارتكاب محرّمات ، چنين شخصى اگرچه هنوز به هلاكت نرسيده در كنار آن قرار دارد . زيرا كسى كه مىخواهد دل مردم را به دست آورد ممكن نيست كه بتواند خود را در همهء اقوال و افعال ضبط كند ، و بسيار محتمل است كه براى نيل به مدح و ستايش خود به حرام افتد ، و بنا بر اين به هلاك شوندگان نزديك است .