كوچك ، مثل خوشدلكردن ديگرى با مزاح ، مباح است ، مانند قول پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم : « پيرزن به بهشت نمىرود » و « در چشم شوهر تو سفيدى است » ، كه قبلا ذكر شد ، و امثال اينها . و از دروغهايى كه جايز است و موجب فسق نمىشود ، مبالغه اى است كه بر حسب عادت ميان مردم متعارف است مثل اينكه بگوئى : صد بار به تو گفتم ، و صد مرتبه تو را خواستم ، و مانند اينها كه مراد گوينده تفهيم تحقّق اين عدد نيست ، بلكه رساندن مبالغه و تأكيد است . پس اگر او را فقط يك بار طلب كرده دروغ گفته است ، و اگر چند بار طلب كرده كه بيش از حدّ عادت باشد ، اگرچه به صد نرسيده باشد ، گناه نكرده است . و از جمله دروغهائى كه گناه نيست آنست كه در انواع مجاز و استعاره و تشبيه به كار مىرود ، زيرا غرض از آنها تفهيم نوعى مناسبت و مبالغه است نه ادعاى حقيقت و مساوات از جميع جهات . و از دروغهائى كه مردم به آن عادت كرده‌اند و آن را آسان مىگيرند ، آنست كه وقتى كسى را به خوردن طعام تعارف كنند بگويد اشتها ندارم و حال آنكه گرسنه و داراى اشتهاست . اين گونه دروغ مورد نهى است چنان كه بعضى از اخبار بر آن دلالت دارد ، مگر اينكه غرض صحيحى در آن باشد . و از دروغهائى كه عادى و متعارف است اين است كه كسى بگويد : خدا مىداند كه چنين است در صورتى كه مىداند چنين نيست ، و اين بدترين نوع دروغ است . عيسى عليه السّلام فرمود : « از بزرگترين گناهان در نزد خداوند اين است كه بنده بگويد : خدا مىداند كه چنين است در حالى كه خلاف واقع بگويد » . و از دروغهائى كه گناهى بزرگ است و در آن سهل انگارى مىشود ، دروغ در نقل خواب است . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود : « از گناهان بزرگ اين است كه كسى خود را به غير پدرش نسبت دهد ، يا آنچه در خواب نديده بگويد ديده‌ام ، يا سخنى به من نسبت دهد كه نگفته‌ام » .