باشد لكن آنچه لازم بود تعجّب از وى و خشم بر اوست ، نه اينكه نام او را در نزد كسى كه از كار ناپسند وى بىخبر بوده اظهار نمايد ، بلكه مىبايست غضب خود را بر او به وسيلهء نهى از منكر و امر به معروف آشكار كند بدون اينكه آن را براى ديگرى ظاهر سازد ، پس چون شيطان او را به بدگوئى وى كشانيد غيبت كننده گرديد ، و ثواب تعجّب و خشم او از ميان رفت ، و از جائى كه نمىداند گناهكار شد . درك اين سه نوع غيبت اخير دشوار است ، زيرا بيشتر مردم مىپندارند كه رحمت و تعجّب و غضب اگر براى خدا باشد عذرى است براى ذكر نام كسى [ به بدى ] ، و اين پندار خطاى محض است ، زيرا موجب رخصت ، حاجات مخصوصى است كه از ذكر نام چاره اى نيست و در غير آن موارد جايز نيست . روايت است كه : « در عصر پيامبر اكرم ( ص ) مردى بر جمعى كه نشسته بودند مىگذشت ، يكى از آنان گفت : من اين مرد را براى خدا دشمن دارم ، آن گروه گفتند : به خدا قسم كه سخن بدى گفتى و ما به او خبر مىدهيم ، و به وى خبر دادند . آن مرد به خدمت رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم رسيد و سخن او را باز گفت . پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم او را خواست و از آنچه دربارهء وى گفته بود پرسيد . مرد گفت : آرى ، چنين گفتم . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : چرا با او دشمنى مىكنى ؟ گفت : من همسايهء اويم و از حال او آگاهم ، به خدا قسم نديدم كه جز نماز واجب هرگز نمازى بگزارد آن مرد گفت : يا رسول اللَّه ، از وى بپرس آيا ديده است كه من نماز واجب را از وقت خود به تأخير اندازم يا بد وضو بسازم و ركوع و سجود را درست انجام ندهم ؟ پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم پرسيد ، مرد گفت : نه ، سپس گفت : به خدا نديدم جز ماه رمضان ، كه هر نيكوكار و بدكارى روزه مىگيرد ، هرگز در ماه ديگر روزه بگيرد آن مرد گفت : يا رسول اللَّه ، از وى بپرس آيا ديده است كه من در روز رمضان افطار كرده باشم يا چيزى از حق آن فرو گذاشته باشم ؟ پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم پرسيد و وى گفت : نه . باز گفت : به خدا هيچ گاه نديدم كه به سائل و فقيرى چيزى بدهد و نديدم كه چيزى از مال خود انفاق كند مگر اين زكاتى كه نيكوكار و بدكار آن را ادا مىكنند مرد گفت : از او بپرس آيا ديده است كه چيزى از آن كم گذاشته باشم يا با خواهان آن چانه زده باشم ؟ گفت : نه ؟