و از آنهاست مزاح و شوخى كردن مزاح در اصل مذموم و مورد نهى است ، و سبب آن يا سبكى و كم وقارى نفس است ، كه در اين صورت از رذائل قوهء غضبيّه به شمار مىرود ، يا تمايل و خواهش نفس به آن است ، يا شاد و خندان ساختن بعضى از اهل دنيا به طمع مال آنهاست ، كه در اين صورت از رذائل قوهء شهويّه مىباشد . مزاح از آن رو مذموم است كه موجب سقوط مهابت و وقار مىشود ، و بسا باعث دشمنى و قهر و كينه مىگردد ، و يا به هرزگوئى و استهزاء مىانجامد . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « لا تمار أخاك ، و لا تمازحه » « با برادر خويش مراء و ستيزه مكن ، و با او مزاح مكن » . يكى از بزرگان به فرزند خود گفته است : « پسرم ، با مردم شريف شوخى مكن كه كينهء تو را در دل مىگيرند ، و با مردم پست و فرومايه نيز شوخى مكن كه به تو جرأت پيدا مىكنند » . و ديگرى گفته است : « زنهار از شوخى بپرهيزيد ، كه موجب كينه و جدائى خواهد شد » . و ديگرى گويد : « شوخى آبرو را مىبرد ، و دوستان را جدا مىكند » . و نيز گفته‌اند : « هر چيزى تخمى دارد ، و تخم دشمنى شوخى است » . و از مفاسد شوخى اين است كه : سبب هرزه خندى مىشود ، و حال آنكه از خنده نهى شده است .