ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

329

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

فصل 9 و 10 معنى واجب كفائى بودن امر به معروف و نهى از منكر آنچه در آمر به معروف و ناهى از منكر سزاوار است هر گاه شرايط امر به معروف و نهى از منكر حاصل باشد ، و تنها يك فرد از گناهى مطَّلع شود ، بر او واجب عينى است . و اگر شخص ديگرى نيز آگاه باشد ، و يكى از آن دو به امر و نهى آغاز كرده ، اگر ديگرى احتمال بدهد كه مشاركت او زودتر اثر مىكند و در باز داشتن از گناه استوارتر است ، بر او نيز واجب است ، وگر نه ، نه . زيرا غرض حصول و وقوع معروف و از ميان رفتن منكر است ، و هر گاه با فعل يك نفر حاصل شود ، كوشش ديگرى بيهوده خواهد بود . و معنى وجوب كفائى آنها همين است . كسى كه امر به معروف و نهى از منكر مىكند بايد خوشخو و بردبار و شكيبا و قوى النفس باشد ، تا اگر نسبت به وى ناسزا گفته شد پريشان خاطر و مضطرب نگردد . زيرا بيشتر مردم پيرو هوى و هوسند ، و اگر از ميل و خواستشان بازداشته شوند بر آنان گران آيد ، و بسا دربارهء باز دارنده زبان بگشايند و سخنان درشت و زشت گويند ، و حتّى كار را به بىادبى و دشنام گوئى بكشانند . و نيز بايد با مردم به رفق و مدارا رفتار كند ، كه موعظه با رفق و ملايمت و نرمى در دل بيشتر مردم اثرى بهتر و بيشتر دارد . و نيز بايد از مردم طمع ببرد ، زيرا كسى كه به مال مردم چشم طمع داشته باشد يا اميد دارد كه زبان به مدح و ستايش او بگشايند نمىتواند امر به معروف و نهى