ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

260

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

« فقر نزديك است كه به كفر انجامد ، و حسد نزديك است كه بر قدر غلبه كند [ 1 ] » . و فرمود : « به زودى به امّت من بيمارى امّتها خواهد رسيد . پرسيدند : بيمارى امّتها چيست ؟ فرمود : « خود پسندى و ستيزندگى ، و سركشى ، و زياده جوئى ، و همچشمى در دنيا ، و دورى نمودن و حسد ورزيدن ، تا آنكه ستم و تعدى و سپس آشوب و فتنه پديد آيد » . و فرمود : « ترسناكتر چيزى كه بر امّتم مىترسم اين است كه مالشان زياد شود پس با يكديگر حسد ورزند و يكديگر را به قتل رسانند » . و فرمود : « براى نعمتهاى خدا دشمنانى هست . پرسيدند : آنها كيانند ؟ فرمود : كسانى كه به مردم بر آنچه خدا از فضل خود به ايشان داده حسد مىبرند » . و در يكى از احاديث قدسى وارد شده است كه : « خداوند فرمود : حسود دشمن نعمت من است و از قضاء من خشمگين است و به قسمتى كه در ميان بندگانم كرده‌ام راضى و خشنود نيست » . امام باقر عليه السّلام فرمود : « انّ الرّجل ليأتي باىّ بادرة فيكفر . و انّ الحسد ليأكل الايمان كما تأكل النّار الحطب » . « گاهى مرد شتابزدگى و تندى مىكند و كافر مىشود . و حسد ايمان را مىخورد همچنانكه آتش هيزم را مىخورد » . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « آفة الدّين : الحسد و العجب و الفخر » « آفت دين حسد و خودبينى و فخر فروشى است » .

--> [ 1 ] مجلسى ( در شرح اصول كافى ) دربارهء جملهء اول اقوالى ذكر مىكند كه خلاصه اش اينست كه : مراد از فقر احتياج و نياز به مردم و عدم توجه و اعتماد به خداوند است . چنين فقيرى به خدا نسبت بىعدالتى مىدهد و بسا مرتكب گناهانى مانند دزدى و خيانت و رشوه ستانى و امثال اينها مىشود و اين اعمال به كفر نزديك است . اما در شرح جملهء دوم اقوالى ذكر مىكند از جمله : حسد گاهى موجب زوال نعمت و يا موجب ازدياد نعمت محسود مىشود و بر مقدرات او غلبه مىكند . و قول ديگر اينكه ممكن است اشاره به چشم زخم باشد زيرا حسد سبب چشمزدن است ، چنان كه بعضى از مفسران آيهء كريمهء « و من شرّ حاسد اذا حسد » را به چشم زدن تفسير كرده‌اند . م .