و از حضرت صادق عليه السّلام روايت است كه : « چون روز قيامت شود مناديى بانگ بر آرد : اى خلايق خاموش باشيد كه محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم با شما سخن مىگويد . پس همه خاموش مىشوند ، آنگاه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم مىايستد و مىفرمايد : اى مردمان هر كه را بر من منّتى يا نعمتى يا نيكى و احسانى است برخيزد تا تلافى كنم و پاداش دهم . خلايق گويند : پدران و مادران ما فدايت ما را چه منّت و نعمت و احسانى بر تست ؟ بلكه عطا و منّت و احسان خدا و رسول او بر ماست . آن حضرت فرمايد : هر كه يكى از خاندان مرا جاى داده يا با آنان نيكى نموده ، يا لباس يا غذائى عطا كرده برخيزد تا تلافى كنم و پاداش دهم . پس كسانى كه اين كارها را كرده‌اند برخيزند ، آنگاه از جانب خداوند خطاب آيد : اى محمّد صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم ، اى حبيب من ، پاداش ايشان را به تو واگذاشتم ، آنان را در هر جاى بهشت كه خواهى جاى ده . و آن حضرت ايشان را در مكانى جاى مىدهد كه از ديدار محمّد و اهل بيت او - صلوات اللَّه عليهم - محروم نباشند ( 1 ) « . و از آنچه در باب زكات ذكر شد بعضى از اسرار و آداب باطنى و شرايط درونى خمس دانسته مىشود . و شايسته است كه خمس دهنده از بزرگ شمردن آن و منّت نهادن و آزردن كاملا اجتناب كند ، و به هنگام عطا نهايت فروتنى نسبت به ذريّهء علوى بنمايد ، و خود را بنده اى از بندگان خدا بداند كه مولاى او پاره اى از اموال خود را به او سپرده و سپس فرمان داده كه اندكى از آن را به ذرّيّهء پيغمبرش صلى اللَّه عليه و آله برساند ، و در برابر اين عمل براى او پاداش فزونى مال در دنيا و اجر و ثواب بزرگ اخروى را نيز قرار داده است . پس چقدر براى خردمند - با وجود اين پاداشها - قبيح است كه عطاى خود را بزرگ شمرد ، و بر فرزندان پيامبرش صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم منّت نهد .

--> ( 1 ) سه حديث اخير را از روى « وسائل » : كتاب امر به معروف ، باب 17 ، تصحيح كرديم . .