ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
169
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
« فَأَقيمُوا الصَّلوةَ وَآتُوا الزَّكاةَ » 22 : 78 ( حج ، 78 ) « نماز را به پا داريد و زكات را بپردازيد » . و مىفرمايد : « وَالَّذينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلا يُنْفِقُونَها فى سَبيلِ الله فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ اليمٍ » 9 : 34 ( توبه ، 35 ) « و كسانى كه طلا و نقره مىاندوزند و در راه خدا انفاق نمىكنند آنان را به عذابى دردناك مژده ده » . معنى انفاق در راه خدا پرداخت زكات است ، چنان كه از اهل بيت - عليهم السّلام - وارد شده و مفسّران نيز بر آن اجماع دارند . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « اذا منعت الزّكاة منعت الأرض بركاتها » « هر گاه زكات داده نشود زمين بركات خود را باز مىدارد » . و حضرت باقر عليه السّلام فرمود : « خداى عزّ و جلّ زكات را با نماز قرين و همراه ساخته و فرموده : » فأقيموا الصّلوة و آتوا الزّكاة « « نماز كنيد و زكات دهيد » . پس هر كه نماز بگزارد و زكات ندهد ، نماز نكرده است « . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « هيچ صاحب زر و سيمى نيست كه زكات مال خود ندهد مگر اينكه خداوند در روز قيامت او را در بيابانى هموار حبس مىكند و مارى بزرگ و سهمگين بر او مسلَّط مىسازد كه در پى وى مىدود و او از آن مار مىگريزد ، و چون مىبيند كه از مار خلاصى ندارد دست مىبرد كه آن را بگيرد ، پس او را همچون شتر نر گاز مىگيرد ، و سپس به گردن او مىپيچد ، و اين است كه خداى تعالى مىفرمايد : « سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِه يَوْمَ الْقِيامَةِ » 3 : 180 ( آل عمران ، 180 ) « روز قيامت آنچه را كه بخل ورزيدند طوق گردنشان مىشود » .
--> اما در قرآن به معنى مطلق انفاق مالى اعم از زكات به معنى اصطلاح فقه ( صدقه ) و خمس و انفاقات مستحب است به دليل اينكه در سوره هائى كه در مكه نازل شده اين كلمه وجود دارد در صورتى كه زكات در مدينه واجب شده و به معناى معروف در فقه هنوز واجب نشده بود . بنابراين در قرآن زكات به معنى اخصّ ( فقهى ) صدقه خوانده مىشود : « ( انما الصدقات للفقراء و المساكين » 9 : 60 . . . توبه ، 60 ) و به معنى اعمّ شامل هر گونه انفاق مالى است . م .