ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
148
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
اخبار در مذمّت طمع بسيار است و همين اندازه در نكوهش آن كافى است كه هر آزمندى در نظر مردم خوار و ذليل و بىارزش است ، و اعتماد و وثوقش به مردم بيشتر است تا به خدا ، زيرا اگر اعتمادش به خدا بيشتر از اعتماد به مردم بود چشم طمع به آنان نمىدوخت ، بلكه از هيچ كس جز خداى سبحان توقّع و طمعى نمىداشت . پيوست بىنيازى از مردم ضدّ طمع ، بىنيازى از مردم است ، و اين از جمله فضائلى است كه موجب تقرّب بنده به خداى سبحان است . زيرا هر كه از غير خدا قطع طمع كند و بىنيازى را از خدا خواهد ، خدا او را دوست دارد . و اخبارى كه به اتّصاف به اين خوى فرمان مىدهد و آن را مىستايد بسيار است . رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « ليس الغنى عن كثرة العروض ، انّما الغنى غنى النّفس » « بىنيازى ، به داشتن مال بسيار نيست ، بىنيازى حقيقى بىنيازى نفس است . » و به عربى بيابانى كه از آن حضرت درخواست موعظه كرد فرمود : « هر گاه نماز مىگزارى نماز كسى گزار كه دنيا را وداع مىكند ( زيرا چه مىدانى كه تا نماز ديگر خواهى بود ) . و چون سخن گوئى سخنى گوى كه نبايد فردا پوزش بخواهى ، و از آنچه در دست مردم است نوميد باش » . و نيز فرمود : « از آنچه در دست مردم است نوميد باش ، كه اين خود بىنيازى حاضر و آماده است » . و امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « ليجتمع في قلبك الافتقار إلى النّاس و الاستغناء عنهم ، فيكون افتقارك اليهم في لين كلامك و حسن بشرك ، و يكون استغناؤك عنهم في نزاهة عرضك و بقاء عزّك » . « در دل خود نياز به مردم و بىنيازى از آنان را جمع كن ، كه نياز تو به آنان در نرمى سخن و خوشروئيت باشد ، و بىنيازى تو از ايشان در پاك نگه داشتن آبرو