ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

141

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

عمل اندك او راضى مىشود « . و فرمود : « مكتوب في التّوراة : ابن آدم ، كن كيف شئت كما تدين تدان ، من رضى من اللَّه بالقليل من الرّزق قبل اللَّه منه اليسير من العمل ، و من رضى باليسير من الحلال خفّت مؤنته و زكت مكسبته و خرج من حدّ الفجور » . « در تورات نوشته است : اى فرزند آدم ، هر گونه خواهى باش كه هر چه كنى جزا بينى ، هر كه به روزى اندك از خدا راضى شود خدا نيز عمل اندك او را مىپذيرد ، و هر كه به حلال اندك خشنود باشد هزينه اش سبك و كسبش پاكيزه شود و از مرز گناه و بدكارى بيرون رود » . و فرمود : « خداى عز و جل مىفرمايد : بندهء مؤمن من هر گاه بر او تنگ مىگيرم اندوهناك مىشود و حال آنكه اين ، او را به من نزديكتر مىسازد ، و اگر به او فراخى و گشايش دهم خوشحال مىگردد ، لكن از من دور تر مىشود » . و فرمود : « هر چه ايمان بنده افزوده مىشود تنگى معاش او بيشتر مىگردد [ 1 ] » . و اخبارى كه در فضيلت قناعت رسيده است از حدّ شمار بيرون است ، و آنچه ياد كرديم براى اهل بصيرت كافى است .

--> [ 1 ] از اين دو روايت و اين گونه روايات ممكن است ذهن بعضى از افراد چنين نتيجه بگيرد كه پس ايمان و قرب به خدا با تنگى معيشت ، و دورى از خدا با فراخى و گشايش نعمت رابطهء مستقيم دارد و هر كه ايمانش بيشتر است در تنگدستى و سختى و اندوه بيشتر است ، و هر كه از خدا دور تر باشد نعمت و فراخىاش افزونتر است . اما اين گونه روايات ، در صورت صحت و اعتبار ، براى رفع اين تصور و خيال باطل است كه در ذهن بسيارى از مردم خلجان مىكند كه هر گاه كسى گرفتار تنگدستى و بلا و مصيبت شد دچار قهر و غضب خداوند است و هر كه در فراخى و خوشى و نعمت باشد مورد لطف و مهر اوست حقيقت مطلب اين است كه نه هميشه نعمت نشانهء سعادت است و نه تنگدستى نشانهء بدبختى . اگر بر كسى مصيبتى وارد شد يا در تنگى معاش بود اين نشانهء قطعى آن نيست كه وى مورد قهر و غضب الهى قرار گرفته ، و اگر انواع نعمتها به او روى نمود اين دليل آن نيست كه وى حتما مورد لطف خدا واقع شده است . هر يك از نعمت و مصيبت ممكن است نشانهء لطف يا قهر خدا