ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

26

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

پس از ستايش و درود ، جوياى سعادت حقيقى ، مهدى فرزند ابى ذر نراقى كه خداوند او را بر نقصها و عيبهايش بينا گرداند ، و هر روزش را بهتر از ديروز سازد ، چنين مىگويد : بىشك غايت و غرض از وضع قوانين و تشريع اديان و بعثت برگزيدگان بزرگان نوع انسان بيرون آوردن مردم از چراگاههاى حيوانى و شيطانى و رساندن آنان به بهشتهاى برين ، و بازداشتن آنان از شركت و همگامى با اسيران عالم ذلَّت و خوارى ناسوت و مصاحبت و همراهى با گرفتاران چاه طاغوت و نائل ساختن ايشان به جوار ساكنان جهان والاى ملكوت و همنشينى با اهل عالم قدس جبروت ( 1 ) است . و اين همه ميسّر نخواهد شد مگر با تخليه و پاكسازى از رذايل اخلاقى و خويهاى زشت و نكوهيده ، و آراستن خود به فضائل اخلاقى و صفات شريف و ستوده . بنابراين بر هر خردمند واجب است كه زاد و توشهء سفر برگيرد و پر و بال همّت بگشايد و قلب خويش را از كثافتها و پليديهاى جسمانى ، پيش از آنكه در بيابان دشمنى و مخالفت با حق سرگردان شود و در درّه هاى گمراهى و هلاكت درافتد ، شست و شو دهد . و تمام جدّ و جهد خود را در رهائى جان خويش از راهزنان نفس امّاره ، پيش از آنكه زمام اختيار از دستش بيرون رود ، به كار ببرد زيرا كه پشيمانى و فسوس در آينده سودى نخواهد داشت . بدون ترديد تزكيهء نفس بستگى به شناخت صفات اخلاقى نجات بخش و صفات و خويهاى هلاك كننده و همچنين علم و آگاهى به موجبات و عوامل و راه علاج آنها دارد ، و اين همان حكمت حقيقى و دانش راستين است كه خداوند صاحبان آن را ستوده است ، و روا نيست كه كسى از اين علم بىخبر و ناآگاه باشد ، زيرا كه تنها با اين معرفت زندگانى حقيقى و سعادت و نيكبختى جاودانى به دست تواند آمد ، و كسى كه چنين معرفتى را رها كند بر لبهء پرتگاه هلاكت و شقاوت قرار گرفته است ، و بسا آتش شهوتها او را بسوزاند . و حكماى پيشين در جمع و تدوين و نشر و تبيين اين علم ، تا آنجا كه نيروى فكر و رأيشان يارى مىكرد و استعداد و قريحه شان به ادراك آن نائل مىشد ، سعى بليغ نمودند . و چون شريعت اسلام طلوع كرد - كه بر آشكار كنندهء آن هزار

--> ( 1 ) عالم عظمت و جلال اسماء و صفات الهى ، عالم عقول ، مقابل عالم ناسوت . .