--> - چه بندگان را قدرت نيست كه بر نحو تفصيل جميع نعمت‌هاى أو را بشناسند ؛ زيرا كه نعمت‌هاى خدا نامتناهى است وحد حصرى از براي آن نيست ، پس چون كه بعضي از نعمت‌هاى خودرا به نحو اجمال به ايشان نماياند وايشان في الجملة فهميدند ، حق تعالى فرمود : بگوييد حمد مخصوص ذات مستجمع جميع صفات كمالى است كه تفضل بر ما فرموده ونعمت‌ها بر ما عطا كرده است . پس اوست تربيت دهنده وپرورندهء عالميان ، وعالميان جماعاتى عديده باشند از مخلوقات خداوندى كه بعضي جمادات وبعضي حيوانات باشند . اما حيوانات ، حق تعالى آن‌ها را در يد قدرت خود گردش مىدهد واز رزق بىنهايت خود غذا مىدهد وبه كنف مرحمت خود محافظت مىفرمايد وهر يك را به اقتضاى مصلحت به نوعي تدبير فرموده . واما جمادات را حق تعالى به يد قدرت خود آن‌ها را نگاه مىدارد وآن چه بر روى يكديگر است ، نگاه مىدارد وآن‌ها را از اين كه به يكديگر ملصق شوند . وآسمان را نگاه مىدارد از اين كه بر روى زمين واقع شود ، مگر به اذن أو . وزمين را نگاه مىدارد از اين كه فرو رود ، مگر به اذن أو ؛ چه پروردگار با بندگان خود بسى رؤوف ومهربان است . پس از آن ، آن جناب فرمود كه : « ربَّ العالمين » ، يعنى خدا ، مالك وخالق آفريده شدگان است ورسانندهء روزىهاى ايشان از جايى كه بدانند يا ندانند ؛ پس روزى بر خلق قسمت شده است وبه فرزند آدم خواهد رسيد . در هر مكاني از دنيا كه قدم نهد ، نه تقواى پرهيزگار روزى زياد كند ونه فسق وفجور بد كردار روزى را كم كند ، وميان بنده وروزى أو پرده‌اى كشيده شده كه بنده روزى را نبيند واز اين جهت آن را طلب كند . واگر يكى از شما از روزىِ خود فرار كند ، روزى وى را طلب كند ، چنان كه مرگ أو را طلب كند . پس خدا فرموده : بگوييد : « الحمدُ للَّه » ، يعنى حمد مخصوص خدايى است كه نعمت روزى بر ما عطا فرموده وما را به خير وخوبى در زمرهء اولين نوشته است از وجود ما ، يعنى روزىِ ما را قبل از وجود ما مقدر كرده . پس در اين بيان ، حق تعالى بر محمد وآل محمد وشيعيان أو واجب گردانيده كه أو را شكرگزارى كنند ، به واسطهء آنچه بر ايشان تفضل كرده وايشان را بر غير ايشان مزيت وفضيلت داده است ؛ زيرا كه رسول خدا فرمود كه چون حق تعالى موسى بن عمران را مبعوث گردانيد به پيغمبرى وأو را برگزيد ونجات داد ودريا را از براي أو شكافت وبنىاسرائيل را نجات داد وتورات وألواح را به موسى عطا كرد ، موسى چون قرب ومنزلت خود را نزد پروردگار ديد ، عرض كرد : پروردگارا ! مرا مكرم داشتى به كرامتي كه احدى را پيش از من به اين كرامت مفتخر نكردى . ندا رسيد : اى موسى ! آيا نمىدانى كه محمد در نزد من أفضل است از جميع ملائكهء من وجميع مخلوق من ؟ موسى عرض كرد : پروردگارا ! اگر محمد صلى الله عليه وآله نزد تو گرامىتر است از جميع خلق ، پس آيا در آل پيغمبران تو گرامىتر از آل من هست ؟ -