مكتب طباعة الكتب المساعدة التعليمية

44

موسوعة الإمام الحسين ( ع ) ( تاريخ امام حسين ع )

قال في موضع آخر في السّريان : وكانت دار مملكتهم العظمى كلواذي من أرض العراق ، وإليها اضيفوا . وكانوا شعوباً وقبائل ، منهم النّوتويون والآثوريّون والأرمان والأردوان والجرامقة ونبط العراق وأهل السّواد ، وقيل : إنّما سمّوا نبطاً لأنّهم من ولد نبيط بن باسور بن سام بن نوح ، وقيل : إنّما سمّوا بذلك لاستنباطهم الأرضين والمياه ، وقيل : لمعان غير ذلك ، وغيرهم من الشّعوب والقبائل ، وقيل : إنّ الأرمان إنّما سمّوا بذلك ، لأنّ عاداً لمّا هلكت . قيل : ثمود إرم ، فلمّا هلكت ثمود ، قيل لبقايا إرم : أرمان ، وهم النّبط الأرمانيّون ، إلى آخره . « 1 »

--> ( 1 ) - همهء عراق داخل اين إقليم [ بابل ] است [ . . . ] عراق جايى معتبر است كه ملوك أقوام : از نمروديان كه ملوك سريانيان بودند ، وعربان آنها را نبط گويند تا ملوك ايرانيان از طبقهء أول تا ساسانيان كه خسروان بوده‌اند ، آن جا را اقامتگاه داشتند . نبطيان گويند كه اين إقليم از ايشان است واز روزگار قديم مالك آن بوده‌اند وملوك ايشان نمرودان بوده‌اند كه نمرود إبراهيم خليل از آن جمله است ونمرود عنوان همهء ملوك ايشان بوده است وپارسيان به پارس وماهات وديگر ولايات پهلويان بوده اند واين ناحية منسوب به نبطيان است كه ولايت آريانشهر است ومعنى آن شهر درندگان است كه درندگان را به نبطي آريان گويند ومفرد آرياست ونبطيان را از قوّت وشجاعت وبزرگى ملك وكثرت سپاه به درندگان همانند كرده اند ، وچون به سبب نفاق‌ها وجنگ‌ها واختلاف‌ها وجدائى كه ميان ممالك نبطيان بود ، پارسيان بر آنها چيره شدند وملكشان پيوسته شد وروزگارشان دوام يافت . نبطيان نيز به جملهء پارسيان درآمدند واز آنها نيرو گرفتند وبه آنها منسوب شدند ، پس از آن اسلام بيامد وبيشتر نبطيان همين روش گرفته بودند واز نبطي بودن عار داشتند كه شوكتشان به‌رفته بود وبيشترشان به ملوك پارس انتساب جستند تا آن‌جا كه يكى از شاعران متأخر در اين باب گويد : « اى روزگار ! واي بر تو اين غلط كارى تا به كي كه فرومايه اى اوچ گيرد وبزرگى سقوط كند ، شير پيوسته در باغ باشد وأسب خوب بىعلف بسته باشد ؛ أهل دهات همگى دعوى انتساب خسرو قباد دارند ، پس نبطيان كجا هستند ؟ پايتخت معتبر مملكتشان كلواذى عراق بود وبه دان منسوب شدند . طوايف وقبايل گونه‌گون بودند از قبيل نونويان واثوريان وارمان واردوان وجرمقان ونبطيان عراق ( گويند اينها را نبط ناميده اند از اين‌رو كه فرزندان نبيط بن باسور بن سام بن نوح بوده اند وبه قولي به دين نام ناميده شدند ، از اين‌رو كه به كشف واستنباط زمينها وآبها پرداختند ، وعلل ديگر نيز گفته‌اند . ) وقبايل ديگر . گويند طايفهء ارمان را به دين نام خواندند ، از اين رو كه وقتي قوم عاد هلاك شد قوم ثمود را ارم گفتند وچون ثمود نيز هلاك شد باقي ماندگان ارم را ارمان گفتند كه نبطيان ارمانى بودند . -