مكتب طباعة الكتب المساعدة التعليمية
40
موسوعة الإمام الحسين ( ع ) ( تاريخ امام حسين ع )
--> تكلم مىنمودند ، همچنان كه نامهاى زمامدارانشان نيز از أسامي عربى بود . شمار اين زمامداران به هجده تن مىرسيده كه در ميان آنان دو زن نيز يافت مىشوند . البتة اين مطلب به قرن هفتم قبل از ميلاد ارتباط مىيابد . 5 در اين ميان ، مسعودى معتقد است كه نبطيه ، شعبهاى از كلدانيين بودهاند كه در همسايگى سرزمين فارس واهواز مىزيستهاند ومركز حكومتشان « كلواذى » بوده است . 6 ولى بعد از غلبهء عجم بر آنان پراكنده شده وهر يك به سمتى رفتهاند . 7 برخى از مستشرقين نيز با استناد به آثار باستانى به دست آمده در اين زمينه ، نظريهء مسعودى را پذيرفته ومىگويند : مدارك تاريخي گواه بر آن است كه نبطيه دولتي گسترده در سرزمين عراق داشته وحتى بر بخش بزرگى از جزيرةالعرب حكومت مىكردهاند . در حكومت آنان چند تن وزير وجود داشتند وعلاوة بر قوانين مخصوص به خود ، به نام فرمانروايانشان سكه نيز مىزدهاند . 8 با توجه به اين مقدمات ، اگر كسى چنين بينديشد كه عقيل شخصاً از برخى طوايف نبطيين خواستگارى كرده است ، انديشهء أو چندان دور از واقع به نظر نمىرسد ؛ زيرا هم عقيل وهم مردم قبيلهء نبط أيام حج را در مكانهاى مقدسي سپرى مىكردند كه خداوند سبحان ، بندگانش را به حضور خاضعانه در اين نقاط فرا خوانده است ، همچنين برخى از مردم اين قبيله به منظور تجارت در شهر مكة رفت وآمد داشتند ويا شيفتگانى بودند كه آرزوى زيارة مرقد نوراني پيامبر امين صلى الله عليه وآله را در سر مىپروراندند واز اين رو به مدينه روى مىآوردند . پيشتر گفتيم كه دربارهء مادر جناب مسلم دو نص تاريخي وجود دارد كه أولى غير واقعي مىباشد . اما نص دوم را كه استنباط حقايق از آن تا حدودي سخت بود ، بررسى كرده ونتايجى به دست آورديم . اينك نص أول را از نظر مىگذرانيم : أبو الفرج أصفهاني گويد : اسم مادر مسلم « عليّه » بود ، أو زنى كنيز بود كه عقيل از شام خريدارى نمود . اين پيوند ، داستانى جالب دارد كه بررسى أطراف آن سودمند است . [ ادامهء بحث در زواج عقيل من أمّ مسلم مىباشد ] . 1 . نام معروفآن اجَأ وسَلْمى مىباشد كه دستهاى از قبيلهء طىّ در آن سكنى گزيده بودند . در داستان كربلا هنگام گفتوگو از طِرِمّاح نامى از اين دو كوه به ميان مىآيد . به نوشتار ما دربارهء سالار شهيدان رجوع كنيد . در أواخر قرن سيزدهم وأوائل قرن چهاردهم ، قبيلهء آل رشيد همين كوه را اقامتگاه خود قرار دادند كه سرانجام عبد العزيز آل سعودى بر آنان چيره شد . 2 . العرب قبل الاسلام ، جرجى زيدان ، جلد أول ، صفحهء 78 . 3 . تاج العروس ، زبيدى ، جلد 5 ، صفحهء 229 . 4 . القاموس ، فيروزآبادى ، ذيل مادهء نبط . 5 . العرب قبل الاسلام ، جلد أول ، صفحهء 78 . 6 . در قاموس مىخوانيم : « شهري است در سمت پايين بغداد » ودر معجم البلدان ، جلد 4 ، صفحهء 301 آمده است : « يك فرسخ -