مكتب طباعة الكتب المساعدة التعليمية

195

موسوعة الإمام الحسين ( ع ) ( تاريخ امام حسين ع )

ابن عنبة ، عمدة الطّالب ، / 43 وروى السّيّد الدّاوديّ في كتاب العمدة عن الشّيخ أبو نصر قال : أعقب العبّاس بن عليّ من ولدين : فضل ، وعبيد اللّه ، وأمّهما لبابة الهاشميّة بنت عبيد اللّه بن عبد اللّه بن العبّاس ابن عبد المطّلب ، والفضل ، مات صغيرا ولا عقب له « 1 » ، وعقب العبّاس قليل ، أعقب من ابنه عبيد اللّه وعقبه ينتهي إلى ابنه الحسن ، فأعقب الحسن بن عبيد اللّه من خمسة رجال وهم : عبد اللّه ، قاضي الحرمين كان أميرا بمكّة والمدينة ، والعبّاس الخطيب ، وحمزة الأكبر ، وإبراهيم جردقة ، والفضل ، انتهى . « 2 » الحائري ، ذخيرة الدّارين ، 1 / 145 - مثله الزّنجاني ، وسيلة الدّارين ، / 278

--> - چنين لغزش را از أو معفو بايد داشت . هيچ انساني جز معصوم از سهو ونسيان مصون نتواند بود . ( 1 ) . برادر اعيانى : برادر پدر ومادرى . ( 2 ) . [ اين مطلب را تا اينجا در أحوال أمير المؤمنين عليه السّلام ، 4 / 339 تكرار نموده است ] . ( 3 ) . اقتفا : پيروى . ( 4 ) . شمشير گاهى كندى مىكند وأسب خوشرفتار گاهى به سردر مىآيد . اين جمله در عرب مثلي است كه براي كسى كه در كارى كه مهارت دارد ، خطا ولغزشى نمايد ، گفته مىشود . ولى در كتاب أمثال به جاى ( السيف ) ، ( الصارم ) كه به معنى شمشير بران است ، ضبط نموده‌اند ومناسب وسزاوار با مقام هم همان صارم است . واين خود لغزشى است از مرحوم سپهر ( الصارم قد ينبو والجواد قد يكبو ) إلّا أن يعصمنا اللّه من الزّلل . سپهر ، ناسخ التّواريخ سيّد الشّهداء عليه السّلام ، 2 / 341 - 342 ( 1 ) - [ زاد في وسيلة الدّارين : ومحمّد بن العباس استشهد في كربلاء ] . ( 2 ) - وبزرگترين فرزندان أو [ امّ البنين ] وآخرين برادران مادرى خود كشته شد ؛ زيرا أو أولاد داشت وآن‌ها را فرزندى نبود وپيش از خود آن‌ها را به ميدان فرستاد تا همه كشته شدند وارث آن‌ها به أو رسيد وسپس خودش به ميدان رفت وكشته شد وعبيد اللّه ( پسر حضرت عباس ) وارث همه گرديد وعمويش عمر بن علي با أو بر سر ارث ستيزه كرد وبأهم به مالي كه أو راضى شد ، اصلاح كردند . از كلام أبو الفرج استفاده مىشود كه أبو الفضل العباس براي ارث برادران خود آن‌ها را پيش از خود به ميدان فرستاد ؛ ولى اين سخن بسيار سست وبيهوده است ؛ زيرا مقام شامخ أو از اين علاقهء دنيوي بسيار بالاتر است . اگر أو را به مال وجاه دنيا آن هم براي وارث بعد از خود اندك علاقه‌اى بود ، چرا پيشنهاد أمان عبيد اللّه را كه به وسائل متعددة بر أو عرضه شد ، قبول نكرد ؟ موضوع نزاع عمر بن علي با برادرزادهء خود بر سر ارث برادران ، براساس فقه سنّيها صحيح مىآيد كه ما زاد از فريضهء ارث را به عصبه ، يعنى خويشان پدرى مىدهند وآن را تعصيب مىنامند وبراساس فقه شيعه كه با وجود وارث طبقه أول به طبقه دوم كه برادران است ، چيزى نمىرسد ، موضوعي ندارد وصحت اين كلام هم بسيار بعيد است . كمره‌اى ، ترجمه نفس المهموم ، / 153